Gideoni: Kutoka Mwoga Hadi Shujaa Aliyeokoa Israeli
Utangulizi
Fikiria kijana aliyeinama ndani ya shinikizo la divai, mahali pa mawe palipochimbwa kwa kukamua zabibu, akipiga ngano kwa haraka na kwa hofu. Hapigi ngano kwenye sakafu ya kupuria hapo juu ya kilima, mahali upepo ungeipeperusha makapi kama ilivyo kawaida; anafanya kazi hiyo chini kwa chini, akijibanza, kwa sababu Wamidiani wanaweza kutokea wakati wowote na kunyang'anya kila kitu. Mikono yake imechafuka. Moyo wake umenyong'onyea. Israeli hawana tumaini. Na ndani ya ukimya huo wa woga, sauti inasikika ikisema maneno yasiyolingana kabisa na hali yake: "Ee mtu shujaa."
Huyu ni Gideoni. Mtu ambaye Mungu alimwita kwa jina ambalo hakulistahili, akamtumia kwa ushindi ambao hakuupanga, na baadaye akanaswa katika mtego ambao mwenyewe aliusuka. Katika ukurasa huu tutapitia maisha yake hatua kwa hatua, tutaangalia udhaifu wake kwa uaminifu, na tutaona jinsi habari yake inatuelekeza kwa Kristo.
Mtazamo wa mwongozo huu
Mara nyingi habari ya Gideoni inahubiriwa kama hadithi ya ushindi tu: mwoga anakuwa shujaa, mwisho. Lakini Biblia inatuambia zaidi. Mungu alimwita Gideoni kwa jina la kile ambacho hakuwa bado, na neno hilo likamgeuza. Hiyo ni neema. Hata hivyo, hatari kubwa katika maisha ya Gideoni haikuwa jeshi la Midiani; ilikuwa ushindi wake mwenyewe. Baada ya baragumu na mitungi na taa, ndipo alipoanguka. Kwa hiyo tutalisoma maisha yake kwa jozi hii: jina jipya kabla ya ushujaa, na mtego baada ya ushindi. Ni mtazamo unaotugusa, kwa sababu wengi wetu tunajua kuomba nguvu za kushinda, lakini hatujui kuomba neema ya kubaki wanyenyekevu tukishinda.
Biblia inasema nini kuhusu Gideoni?
Gideoni anaonekana katika Waamuzi 6 hadi 8, na kivuli chake kinaendelea katika Waamuzi 9. Sura hizo zinaanza kwa maelezo ya huzuni: Israeli walifanya maovu mbele za Bwana, naye akawatia katika mkono wa Midiani miaka saba. Wamidiani pamoja na Waamaleki walikuja kama nzige, wakaharibu mazao, wakachukua kondoo, ng'ombe na punda, hata Israeli wakajitengenezea mahali pa kujificha katika mapango na milima. Ndipo walipomlilia Bwana. Na Mungu akajibu kwa njia mbili zisizotarajiwa: kwanza akatuma nabii kuwakumbusha kwamba shida yao haikuwa nguvu ya Midiani bali uasi wao wenyewe, na kisha akamtuma malaika kwa kijana mmoja aliyejificha ndani ya shinikizo la divai katika Ofra.
Maneno ya kwanza aliyosikia Gideoni yanabadilisha kila kitu: "Malaika wa Bwana akamtokea, akamwambia, Bwana yu pamoja nawe, Ee mtu shujaa" (Waamuzi 6:12). Angalia jinsi maneno hayo yanavyokwaruza hali halisi. Hapana ushujaa wowote unaoonekana hapo. Kuna mtu anayepiga ngano kwa siri kwa hofu ya wanyang'anyi. Lakini Mungu hasemi kwa kile anachokiona machoni pa watu; anasema kwa kile atakachokifanya. Jibu la Gideoni linaonyesha alichokuwa akiwaza: anamuuliza, kama Bwana yu pamoja nao, kwa nini mambo haya yote yamewapata, na ziko wapi zile ajabu ambazo baba zao waliwahadithia?
Mungu hajibu mjadala huo wa kitheolojia; anampa kazi. Na Gideoni anajitetea kwa udhaifu wake: "Naye akamwambia, Ee Bwana, nitawaokoa Israeli kwa njia gani? Tazama, jamaa yangu ni dhaifu katika Manase, nami ni mdogo katika nyumba ya baba yangu" (Waamuzi 6:15). Huu ni ukiri wa kweli, sio unyenyekevu wa kujidai. Kabila lake ni dhaifu; familia yake si ya maana; naye ndiye mdogo katika familia hiyo. Jibu la Mungu si kumsifu wala kumkanusha; ni ahadi ya uwepo wake: nitakuwa pamoja nawe.
Kutoka hapo maisha yake yanaanza kusonga. Anatoa sadaka, moto unatoka katika mwamba, anajenga madhabahu na kuiita Bwana ni amani. Usiku huo Mungu anamwagiza kubomoa madhabahu ya Baali ya baba yake mwenyewe na kuikata sanamu ya Ashera. Gideoni anafanya hivyo, lakini Biblia inaeleza waziwazi kwamba alifanya usiku kwa sababu aliwaogopa watu wa nyumba ya baba yake na watu wa mji. Utii wenye woga bado ni utii, na Mungu anaupokea.
Kisha Wamidiani wanakusanyika katika bonde la Yezreeli, roho ya Bwana inamjia Gideoni, anapiga baragumu, na maelfu wanakusanyika. Lakini hata baada ya moto katika mwamba na Roho juu yake, anataka uthibitisho mwingine: "Gideoni akamwambia Mungu, Ikiwa wewe utawaokoa Israeli kwa mkono wangu, kama ulivyosema" (Waamuzi 6:36). Sentensi hiyo inaanza kwa "ikiwa", na inaongoza kwa ishara ya ngozi ya kondoo, mara ya kwanza umande juu ya ngozi na nchi kavu, mara ya pili nchi yote na umande na ngozi kavu. Mungu anamvumilia, hamkemei.
Ndipo Mungu anafanya jambo la kushangaza: badala ya kuongeza nguvu, anaipunguza. Kutoka watu elfu thelathini na mbili, wanabaki elfu kumi, kisha Bwana anasema: "Kwa watu hao mia tatu waliolamba maji nitawaokoa, na kuwatia Wamidiani katika mkono wako; nao watu wengine wote waende zao, kila mtu mahali pake" (Waamuzi 7:7). Sababu imetajwa wazi mapema: Israeli wasijitukuze wakisema mkono wangu mwenyewe umeniokoa.
Usiku wa ushindi hakuna mikuki wala mishale. Kuna baragumu, mitungi ya udongo na taa: "Vikosi vyote vitatu vikapiga baragumu, na kuvunja mitungi, wakaishika taa kwa mikono yao ya kushoto, na baragumu kwa mikono yao ya kuume ili kuzipiga; wakapiga kelele, Upanga wa Bwana na wa Gideoni" (Waamuzi 7:20). Kambi nzima inashtuka, na Bwana anafanya kila mtu kuugeuza upanga wake juu ya mwenzake.
Lakini habari haikomi hapo. Baada ya ushindi, Israeli wanataka kumfanya mfalme; anakataa kwa maneno mazuri kwamba Bwana atawatawala. Kisha anaomba vipuli vya dhahabu vya nyara: "Gideoni akafanya naivera kwa vitu hivyo, akaiweka katika mji wake, katika Ofra; Israeli wote wakafanya uasherati huko kwa kuiandama; ikawa mtego kwa Gideoni na kwa nyumba yake" (Waamuzi 8:27). Yule aliyebomoa madhabahu ya Baali anaishia kusimamisha kitu kinachovuta ibada kwake.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Gideoni hasimami peke yake. Ushindi wa usiku ule uliingia katika kumbukumbu ya Israeli kama alama ya wokovu ambao Mungu hufanya bila msaada wa mwanadamu. Mwandishi wa Zaburi 83 anaomba Mungu awafanyie maadui kama alivyofanya Midiani, na anayataja majina ya Orebu na Zeebu, Zeba na Salmuna. Nabii Isaya, akiwatabiria watu walioishi katika giza nuru kubwa, anasema kongwa la mtesi litavunjwa "kama siku ya Midiani" (tazama Isaya 9:4 na Isaya 10:26). Yaani, usiku wa Gideoni ukawa kioo cha jinsi Mungu anavyokomboa: ghafla, kwa njia isiyotegemea silaha za wanadamu, na kwa utukufu wote kuwa wake.
Uzi huo unaendelea hadi Agano Jipya. Paulo anaandika: "bali Mungu alivichagua vitu vipumbavu vya dunia, awaaibishe wenye hekima; tena Mungu alivichagua vitu vinyonge vya dunia, awaaibishe vilivyo na nguvu" (1 Wakorintho 1:27). Hiyo ni hesabu ya Gideoni ikiwekwa katika maneno ya theologia. Na kuna mfano wa kushtua zaidi: Paulo anasema, "Lakini tuna hazina hii katika vyombo vya udongo, ili adhama kuu ya uwezo iwe ya Mungu, wala si kutoka kwetu" (2 Wakorintho 4:7). Nuru iliyofichwa katika mtungi wa udongo, ikaonekana pale mtungi ulipovunjwa: hii ni picha ya usiku ule wa Waamuzi 7:20, na pia picha ya maisha ya kila mtumishi wa Kristo. Tunaonyesha nuru ya Yesu si tunapojifanya wenye nguvu, bali pale udhaifu wetu unapovunjwa na nuru ikitoka.
Halafu kuna Waebrania 11:32: "Nami niseme nini tena? Maana wakati hautoshi kunihadithia habari za Gideoni, Baraka, Samsoni, Yeftha, Daudi, na Samweli, na za manabii." Jina lake linaandikwa kwanza katika orodha hiyo ya watu wa imani. Si kwa sababu hakuwa na dhambi; sura ya nane ya Waamuzi imetuambia vinginevyo. Ni kwa sababu neema ya Mungu inamhesabu mtu kwa imani yake katika ahadi, sio kwa rekodi yake safi. Neema haikuanza na ushujaa wake, na haikuisha na dhambi yake.
Na hapo ndipo kila kitu kinaelekea kwa Kristo. Gideoni alikataa ufalme kwa maneno, lakini akamwita mwanawe Abimeleki, jina linalomaanisha "baba yangu ni mfalme"; na mwana huyo akawa mfalme wa kikatili aliyewaua ndugu zake sabini. Israeli walihitaji mwamuzi asiyeanguka, mkombozi asiyegeuka mtego. Yesu ndiye. Yeye alishinda kwa udhaifu ulio wazi zaidi kuliko mitungi ya udongo, yaani kwa msalaba; alikataa taji ambalo watu walitaka kumpa kwa nguvu; na hakuweka nyuma yake naivera ya kunasa watu, bali Roho wa kuwaachilia huru.
Kiini cha maisha yake
Maisha ya Gideoni yanaweza kufungwa katika nyakati tatu za maamuzi, na kila moja inagusa mtazamo wa ukurasa huu.
Wakati wa kwanza ni ndani ya shinikizo la divai. Maneno "Bwana yu pamoja nawe, Ee mtu shujaa" ya Waamuzi 6:12 yalikuwa kinyume kabisa cha kile alichojiona. Ndiyo sababu jibu lake katika Waamuzi 6:15 linatoka kwa kina kikubwa: jamaa dhaifu, mtu mdogo, hakuna sababu ya kumchagua. Hapo tunaona utaratibu wa Mungu: hamwiti mtu kwa sababu anafaa, anamfanya kufaa kwa sababu anamwita. Jina jipya lilitangulia tabia mpya. Kabla Gideoni kuvuta upanga wowote, alikuwa amepewa kitambulisho ambacho hakukistahili. Hilo ni Injili katika kifupi: Mungu hutuita wana kabla tuonekane kama wana.
Wakati wa pili ni kando ya chemchemi ya Harodi. Hapa Mungu anafanya kitendo kinachopingana na akili ya kivita: anapunguza jeshi. Kwanza waoga waruhusiwa kwenda nyumbani, kisha wengine wanachujwa kwa jinsi wanavyokunywa maji, hadi wanabaki mia tatu tu mbele ya kambi kubwa kama nzige. Waamuzi 7:7 haifichi lengo: Mungu anataka ushindi usiweze kuelezwa kwa njia nyingine yoyote isipokuwa kwake. Na kwa sababu Gideoni alikuwa bado anatetemeka, Mungu alimpa faraja ya upole: alimtuma kambini usiku, akasikia adui akieleza ndoto ya mkate wa shayiri ukibingirika na kuipindua hema. Mungu anayepunguza jeshi ni Mungu yule yule anayeimarisha moyo. Na usiku wa Waamuzi 7:20, baragumu, mitungi iliyovunjika na taa zilizoangaza zikatosha. Israeli wakashinda wakiwa mikononi mitupu, kwa makusudi.
Wakati wa tatu ndio wa kusikitisha zaidi, na mara nyingi hupitiwa haraka. Baada ya ushindi, tabia ya Gideoni inabadilika. Anawakemea Waefraimu kwa upole, kweli, lakini kisha anawalipiza kisasi kwa ukali watu wa Sukothi na Penueli waliomnyima mkate. Anawaua wafalme wa Midiani kwa hasira ya kifamilia. Anakataa kiti cha ufalme, kisha anakusanya dhahabu ya nyara na kufanya naivera. Waamuzi 8:27 inatuambia mwisho wake: kitu kile kikawa mtego kwake na kwa nyumba yake, na Israeli wote wakafanya uasherati wa kiroho kwa kuiandama. Mwanzoni mwa habari yake alibomoa sanamu za baba yake; mwishoni akawaachia watoto wake kitu cha kuabudu. Ushindi ni mahali hatari kuliko shinikizo la divai. Alikufa katika uzee mwema, lakini kizazi chake kilivuna umwagaji wa damu katika Waamuzi 9.
Tunachojifunza kutoka kwa Gideoni
Jambo la kwanza: kitambulisho chako hakitoki katika hisia zako, bali katika neno la Mungu. Gideoni alijiona kama mtu mdogo kutoka jamaa dhaifu, na hakuwa akijidanganya; ilikuwa kweli kwa vipimo vya kibinadamu. Lakini Mungu hakumuuliza kujisikia shujaa kwanza; alimwita shujaa na kumwahidi uwepo wake. Kwako pia, siku ile unapoamka ukiwa mnyonge, Injili haikuambii ujitengenezee hisia nzuri. Inakukumbusha kile Mungu amekusema juu yako katika Kristo: mpendwa, uliyehesabiwa haki, mwana. Neno hilo ni la kweli kabla hisia zako zikilifuata.
Jambo la pili: Mungu hana haraka ya kumtupa mtu anayetafuta uhakika. Kila mmoja wetu anajua fedheha ya kuhitaji kuombea jambo lile lile mara ya kumi. Gideoni aliweka ngozi ya kondoo chini mara mbili baada ya kuona moto ukitoka katika mwamba. Waamuzi 6:36 linaanza kwa "Ikiwa wewe utawaokoa Israeli kwa mkono wangu, kama ulivyosema", maneno yanayosita hata yakinukuu ahadi ya Mungu. Na Mungu akajibu. Rehema yake ni kubwa kuliko udhaifu wa imani yetu. Hii haitufundishi kutafuta ishara kila siku kama mtindo wa maisha, kwani sisi tunayo Maandiko kamili na Roho Mtakatifu; inatufundisha kwamba Mungu havunja mwanzi uliopondeka.
Jambo la tatu, na hili ndilo tunalopuuza: omba neema ya kuvumilia mafanikio yako. Wengi tunajipanga vizuri kwa majaribu ya shida, na tunabaki wazi kabisa mbele ya majaribu ya ushindi. Gideoni alishinda vita akiwa na watu mia tatu, kisha akaanguka kwa dhahabu ya nyara. Mahali ambapo watu wanakusifu, ambapo biashara inakwenda vizuri, ambapo huduma yako inakua, ndipo mtego wa Waamuzi 8:27 unakusubiri. Silaha yake ni kumbukumbu: rudi mara kwa mara kwenye shinikizo la divai, kwenye mahali Mungu alikuokota. Aliyekupa jina kabla ya ushujaa ndiye anayepaswa kupewa utukufu baada ya ushindi.
Kioo
Sikiliza, wewe unayesoma hivi sasa. Kuna mahali unapopiga ngano kwa siri. Labda ni kazi ambayo unaiogopa kila Jumatatu, ndoa uliyoacha kuizungumzia kwa uwazi, deni linalokuandama, mwili unaoumwa, upweke wa jioni unaoingia kimya kimya nyumbani kwako. Na moyo wako umezoea kusema maneno ya Gideoni: jamaa yangu ni dhaifu, nami ni mdogo. Huwezi kulaumiwa kwa kuhesabu ukweli; unaweza kulaumiwa kwa kufunga masikio pale Mungu anapohesabu upya.
Kwa hiyo jiulize kwa uaminifu: nini kinakuwa jibu lako kwa sauti ya Mungu, ukisha jitetea kwa udhaifu? Gideoni alitii, lakini usiku, kwa hofu ya baba yake na watu wa mji. Bado Mungu alitumia utii ule. Usisubiri hofu yako ipotee kabla ya kutii; tii ukiwa bado unatetemeka.
Na kisha kuna upande mwingine, ambao unaweza kuwa unakuhusu zaidi kuliko unavyokiri. Umeshinda. Ulitoka katika deni, uliokoka kwenye ugonjwa, ukapata cheo, huduma yako inasifiwa, watoto wako wamesimama vizuri. Mtungi ulivunjika, nuru ilionekana, watu walipiga makofi. Na sasa unakusanya kimya kimya vipuli vya dhahabu vya nyara zako: sifa, jina, ushawishi, kumbukumbu za mafanikio yako. Unajenga kitu ambacho watu wanaanza kuangalia badala ya kuangalia Mungu. Na hicho kinaanza kunasa nyumba yako mwenyewe, kama ilivyomnasa Gideoni.
Neno la neema ni hili: Yule aliyekuita katika hali yako ya woga hakubadilika alipoona ushindi wako. Anataka moyo wako, sio rekodi yako. Rudi leo, kwa maneno rahisi, ukisema: Bwana, ulinena juu yangu kabla nilikuwa kitu; usiniache niwe mtego kwa wengine baada ya kunibariki.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto wanaipenda habari ya Gideoni, na kwa haki: kuna hema, baragumu, mitungi inayovunjika na taa zinazoangaza usiku. Njia rahisi ya kuwaeleza ni hii: kulikuwa na kijana aliyekuwa akijificha kwa sababu watu wakatili walikuwa wakiiba chakula cha familia yake. Mungu akamtuma mjumbe, akamwambia, "Wewe ni shujaa, nami nipo pamoja nawe." Kijana huyo akasema, "Lakini mimi ni mdogo sana." Mungu akasema, "Hiyo ni sawa, kwa sababu si nguvu zako zitakazookoa; ni mimi." Na Mungu akapunguza jeshi lake hadi watu wachache sana, ili kila mtu ajue kwamba Mungu ndiye aliyeshinda, sio wanadamu.
Kwa watoto wadogo, hapo unaweza kukomea, na kuongeza swali moja rahisi: "Unafikiri Mungu anakuonaje wewe?" Kwa watoto wakubwa zaidi, unaweza kuongeza sehemu ngumu kwa uaminifu, kwamba baada ya kushinda, Gideoni alifanya kosa kwa kutengeneza kitu cha dhahabu ambacho watu wakaanza kuabudu. Hiyo inawafundisha somo kubwa: kushinda hakumfanyi mtu kuwa mkamilifu, na tunahitaji Yesu ambaye hakuanguka hata siku moja.
Faith.network inatoa maelezo yaliyotengenezwa kwa makundi mbalimbali ya umri: kwa watoto wadogo wa miaka mitatu hadi sita, kwa watoto wa shule ya msingi wa miaka saba hadi kumi na miwili, na kwa vijana wa miaka kumi na miwili na kuendelea. Tumia kile kinacholingana na mtoto wako, na usiogope kumruhusu auliza maswali; habari hii inavumilia maswali.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Gideoni alikuwa nani katika Biblia?
Gideoni alikuwa mwamuzi wa tano wa Israeli, mwana wa Yoashi kutoka jamaa ya Abiezeri katika kabila la Manase, aliyeishi katika mji wa Ofra. Habari zake zimo katika Waamuzi 6 hadi 8. Mungu alimwita kuwaokoa Israeli kutoka utawala wa Wamidiani uliodumu miaka saba, na akafanya hivyo kwa jeshi la watu mia tatu tu. Baada ya ushindi wake, nchi ilikaa kwa amani miaka arobaini. Anatajwa pia kwa jina la Yerubaali, na ameorodheshwa kati ya watu wa imani katika Waebrania 11:32.
Kwa nini Mungu alimwita Gideoni "mtu shujaa" alipokuwa amejificha?
Kwa sababu Mungu anasema kulingana na kile atakachofanya, sio kulingana na kile kinachoonekana kwa wakati huo. Waamuzi 6:12 linasema, "Bwana yu pamoja nawe, Ee mtu shujaa", na sehemu ya kwanza ya sentensi inaeleza ya pili: ushujaa wa Gideoni ulikuwa uwepo wa Bwana, sio nguvu zake mwenyewe. Hii ni njia ya Mungu katika Maandiko yote; anamwita Abramu baba wa mataifa mengi akiwa hana mtoto, na anatuita watakatifu tukiwa bado tunapambana na dhambi. Neno lake huzalisha kile analolitamka.
Kwa nini Gideoni aliomba ishara ya ngozi ya kondoo mara mbili?
Kwa sababu alikuwa na woga na alitaka uhakika kabla ya kuongoza watu kwenye vita. Waamuzi 6:36 linaanza kwa maneno, "Ikiwa wewe utawaokoa Israeli kwa mkono wangu, kama ulivyosema", yaani hata akinukuu ahadi ya Mungu, moyo wake ulisita. Mara ya kwanza aliomba umande ujae ngozi na nchi iwe kavu, kisha aliomba kinyume chake ili kuepuka uwezekano wa maelezo ya kawaida. Cha kushangaza ni kwamba Mungu hakumkemea; alimjibu kwa upole mara zote mbili, kwa kuwa rehema yake hushughulikia imani inayotetemeka.
Ni sawa kumwomba Mungu ishara kama Gideoni?
Tofauti muhimu ni hii: Gideoni alikuwa na neno la Mungu lililokuwa dhahiri na alitafuta uhakika wa kulitii, wala hakutafuta kujua mapenzi ya Mungu ambayo yalikuwa hayajasemwa. Sisi leo tunayo Maandiko kamili, Roho Mtakatifu ndani yetu, na kanisa la kutushauri, hivyo utaratibu wa kuweka "ngozi ya kondoo" kila mara si njia ya kukua kiroho. Hata hivyo, Mungu hukasirikii mtu anayekiri hofu yake na kuomba nguvu za kutii. Salini kwa unyofu, kisha tii kile Mungu amekwisha sema.
Kwa nini Mungu alipunguza jeshi la Gideoni hadi watu 300?
Sababu imetajwa wazi katika Waamuzi 7: watu walikuwa wengi mno, na Israeli wangeweza kujisifu wakisema mkono wao wenyewe umewaokoa. Kwa hiyo Bwana akasema, "Kwa watu hao mia tatu waliolamba maji nitawaokoa, na kuwatia Wamidiani katika mkono wako" (Waamuzi 7:7). Mungu hakupunguza jeshi kwa sababu hakupenda watu; alipunguza jeshi kwa sababu alipenda utukufu wake na alijua moyo wa mwanadamu. Wokovu ambao unaweza kuelezwa kwa nguvu zetu hutuzalia kiburi badala ya ibada.
Nini maana ya kelele "Upanga wa Bwana, na wa Gideoni"?
Waamuzi 7:20 linaeleza usiku ule: baragumu zilipigwa, mitungi ikavunjwa, taa zikaangaza, na watu mia tatu wakapiga kelele, "Upanga wa Bwana na wa Gideoni." Kelele hiyo ilikuwa tangazo la ushirikiano ambao Mungu hufanya na watu wake, kwamba ushindi ni wake lakini hufanywa kwa kupitia mikono ya watu wanaotii. Cha kushangaza ni kwamba watu hao hawakupigana kwa panga; walisimama tu, wakaangaza nuru, na Bwana akafanya Wamidiani kugeuza panga zao kila mtu juu ya mwenzake.
Naivera aliyoifanya Gideoni ilikuwa nini, na kwa nini ikawa mtego?
Naivera ilikuwa vazi la kuhani, na Gideoni aliifanya kutoka vipuli vya dhahabu vya nyara za vita. Waamuzi 8:27 linasema, "Gideoni akafanya naivera kwa vitu hivyo, akaiweka katika mji wake, katika Ofra; Israeli wote wakafanya uasherati huko kwa kuiandama; ikawa mtego kwa Gideoni na kwa nyumba yake." Ikawa mtego kwa sababu ibada ilipaswa kufanyika mahali Mungu alipochagua na kwa kuhani aliyeteuliwa, wala si katika mji wa shujaa aliyeshinda. Kumbukumbu ya ushindi ikawa kitu cha kuabudiwa.
Gideoni alikuwa mfalme wa Israeli?
Hapana. Israeli walimwomba awatawale yeye na wanawe baada ya ushindi, naye akakataa kwa maneno mazuri kwamba Bwana atawatawala wao. Lakini matendo yake baada ya hapo yalikuwa ya mfalme: alikusanya nyara, alikuwa na wake wengi na wana sabini, na akamwita mmoja wa wanawe Abimeleki, jina linalomaanisha "baba yangu ni mfalme". Kwa hiyo alikataa taji kwa kauli na kulikumbatia kwa mtindo wa maisha, na kizazi chake kikavuna matokeo katika Waamuzi 9.
Nini kilitokea kwa familia ya Gideoni baada ya kifo chake?
Waamuzi 9 inaeleza mwisho wa huzuni. Abimeleki, mwana wa Gideoni kwa mjakazi wake kutoka Shekemu, alijipatia msaada wa watu wa Shekemu, akawaua ndugu zake sabini juu ya jiwe moja, akijiweka mtawala. Yothamu peke yake aliponyoka na akatoa mfano wa miti unaoshutumu tamaa ya kutawala. Mwishowe Abimeleki alikufa vibaya, na Shekemu ikaangamizwa. Habari hiyo inatuonyesha kwamba mtego uliotajwa katika Waamuzi 8:27 haukumgusa Gideoni peke yake; uliendelea katika nyumba yake.
Kwa nini Gideoni anatajwa katika Waebrania 11 pamoja na watu wa imani?
Waebrania 11:32 inasema, "Nami niseme nini tena? Maana wakati hautoshi kunihadithia habari za Gideoni, Baraka, Samsoni, Yeftha, Daudi, na Samweli, na za manabii." Hawa wote wanaorodheshwa si kwa sababu walikuwa wakamilifu, bali kwa sababu waliamini ahadi ya Mungu na kutenda kwa kuitegemea. Gideoni anaingia katika orodha hiyo kwa sababu ya usiku ule aliposimama na mtungi na taa akiliamini neno la Mungu. Hii ni faraja kubwa: kumbukumbu ya Mungu juu ya watu wake inatawaliwa na neema, sio rekodi yao safi.
Tofauti kati ya Gideoni na Samsoni ni ipi?
Wote wawili walikuwa waamuzi waliookoa Israeli na wote wawili wametajwa katika Waebrania 11:32, lakini walikuwa wa aina tofauti. Gideoni alianza kwa woga na kutafuta ishara, kisha akaongoza jeshi dogo kwa utii, na baadaye akaanguka kwa kiburi cha ushindi. Samsoni alikuwa na nguvu za kimwili za kipekee lakini alikosa kujitawala, na alipigana zaidi peke yake kuliko kwa kuongoza watu. Tofauti moja ya wazi ni kwamba Gideoni alikataa ufalme hadharani, huku Samsoni hakuwa na wafuasi wa kuongoza kabisa.
Habari ya Gideoni ilitokea wakati gani wa historia ya Israeli?
Katika kipindi cha waamuzi, kabla Israeli kuwa na mfalme, baada ya kuingia katika nchi ya Kanaani chini ya Yoshua. Kitabu cha Waamuzi kinaeleza mzunguko unaojirudia: Israeli waliacha Bwana, wakatiwa katika mkono wa adui, wakamlilia Bwana, naye akawainua mwokozi. Gideoni anasimama katika mzunguko huo, akiwa mwamuzi aliyeleta amani ya miaka arobaini baada ya miaka saba ya utawala wa Midiani. Kitabu hiki kinaishia kwa maneno ya kusikitisha kwamba kila mtu alifanya lililokuwa jema machoni pake, ushahidi wa hitaji la mfalme wa kweli.
Kwa kuhitimisha
Habari ya Gideoni ina pande mbili ambazo hatupaswi kuzitenganisha. Kwa upande mmoja, Mungu anasogea kwa mtu aliyejibanza ndani ya shinikizo la divai na kumpa jina ambalo halilingani na hali yake, kisha anasimama nyuma ya jina hilo hadi kuwa kweli. Hiyo ni neema inayoanzia mahali tunapoona kushindwa tu. Kwa upande mwingine, mtu huyo huyo, akiwa amebarikiwa na kusifiwa, anajenga kwa dhahabu ya nyara kitu kinachomnasa yeye na nyumba yake. Hiyo ni tahadhari inayotuita kuwa waangalifu siku zetu nzuri kama tunavyoomba katika siku zetu za shida.
Ukitaka kuendelea kuchimba, soma Waamuzi 6 hadi 9 bila kuruka sura ya tisa, kisha soma 2 Wakorintho 4 na uone jinsi Paulo anavyoongea juu ya hazina katika vyombo vya udongo. Kisha jiulize kwa unyofu mahali unapohitaji kusikia "Bwana yu pamoja nawe" na mahali unapohitaji kuvunja naivera uliyoifanya kwa mikono yako mwenyewe. Mungu anayefanya kazi hizo mbili ni yeye yule, na katika Yesu Kristo tumepata Mwokozi ambaye hatuangushi kamwe.
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Indonesia
Kenya
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
Liberia
