Baraka na Laana: Je, Laana za Kizazi Zinamhusu Mkristo Leo?
Utangulizi
Kijana mmoja aliniandikia usiku wa manane: "Baba yangu alikuwa mlevi, babu yangu alikufa kwa pombe, na mimi nimeanza kunywa. Je, hii ni laana ya kizazi? Je, nimezaliwa nikiwa nimehukumiwa?" Katika barua hiyo kulikuwa na woga ambao nimeusikia mara nyingi: hofu kwamba kuna kitu kisichoonekana kinachofuata ukoo, kinachoruka kutoka kwa babu hadi kwa mjukuu, na kwamba Kristo pengine hakukifikia. Watu wengi wamekimbia kutoka mkutano mmoja wa maombi hadi mwingine wakitafuta "kuvunja" kitu ambacho hawakijui vizuri.
Ukurasa huu unakwenda polepole ndani ya Maandiko, kutoka Mwanzo hadi Ufunuo, ili uone laana ni nini hasa kwa mujibu wa Biblia, kwa nini mistari kama Kutoka 20:5 isiogopeshe mwamini, na kile Msalaba ulichofanya kwa historia ya ukoo wako. Utatoka hapa ukijua tofauti kati ya hukumu ambayo Yesu ameshaibeba na mazoea ambayo bado yanahitaji ufuasi wa kila siku.
Mtazamo wa mwongozo huu
Mafundisho mengi huzungumzia laana za kizazi kama nguvu ya kiroho inayojificha katika damu ya ukoo, kama mzimu unaowafuata wajukuu. Mwongozo huu unachukua njia tofauti: katika Biblia, laana kimsingi ni hukumu ya agano, si nguvu inayotangatanga. Ni tamko la mahakama ya Mungu juu ya uasi, si uchawi unaorithiwa kama rangi ya macho. Hilo linabadilisha kila kitu. Kwa sababu kama laana ni hukumu, basi swali si "nivunje vipi?" bali "nani ameshaibeba?" Na jibu la Wagalatia 3:13 ni wazi. Kilichobaki baada ya Msalaba si hukumu juu yako, bali mazoea, mifumo na majeraha yaliyorithiwa, ambayo hayaponywi kwa kelele za ukombozi bali kwa ufuasi wa subira.
Msalaba ulifunga kesi; ufuasi unasafisha njia.
Biblia inasema nini kuhusu laana za kizazi?
Biblia haitumii maneno "laana ya kizazi" popote. Inachotumia ni lugha ya agano: baraka na laana, utii na uasi, uzima na mauti. Mahali pa kuanzia ni Kumbukumbu la Torati 28, sura ambayo Mungu anaweka wazi mbele ya Israeli matokeo ya kuishi ndani au nje ya agano. Mstari wa pili unasema: "na baraka hizi zote zitakujilia na kukupata, utakaposikia sauti ya Bwana, Mungu wako." Angalia kitenzi: baraka zinakufuata na kukupata, kama mtu anayekimbia nyuma yako. Na katika mstari wa kumi na tano, lugha hiyohiyo inageuzwa: laana nazo zitamfuata na kumpata yule asiyesikia sauti ya Bwana. Hii si hadithi ya nguvu za giza zinazozurura; ni hadithi ya uhusiano. Baraka ni matunda ya kuwa karibu na Mungu; laana ni matokeo ya kumgeuzia kisogo.
Ndiyo maana Kumbukumbu la Torati 30:19 inafunga hoja kwa wito wa binafsi: "Nawaita mbingu na nchi kuwa mashahidi juu yenu hivi leo, kuwa nimekuwekea mbele yako uzima na mauti, baraka na laana; basi chagua uzima, ili uwe hai, wewe na uzao wako." Neno muhimu hapa ni "chagua". Mungu hamwekei mtu laana kama mtego wa kisiri; anaiweka mbele yake wazi, pamoja na baraka, na kumwita achague uzima. Uzao unataja katika mstari huo si kwa sababu ya laana inayorithiwa kiuchawi, bali kwa sababu maamuzi ya wazazi yanatengeneza mazingira ya watoto. Mtu anayechagua uzima anaacha njia nzuri kwa wanaomfuata.
Mstari unaowashangaza wengi ni Mithali 26:2: "Kama shomoro katika kutanga-tanga kwake, kama mbayuwayu katika kuruka kwake, ndivyo isivyokuja laana isiyo na sababu." Picha ni nzuri sana. Ndege anaruka juu ya kichwa chako, anapiga mzunguko, lakini hatui. Hivyo ndivyo laana isiyo na msingi ilivyo: inatangatanga, haina mahali pa kutua. Laana haifanyi kazi kwa sababu mtu ameitamka kwa hasira au kwa sababu babu alikula kiapo mahali fulani. Inafanya kazi tu pale ambapo kuna msingi wa haki ya Mungu, yaani dhambi isiyotubiwa. Ondoa msingi huo, na tamko lolote la laana linabaki likizunguka hewani bila mahali pa kukaa.
Kisha Mungu anaongea moja kwa moja juu ya suala la vizazi. Yeremia 31:30 inakuja wakati wa kuahidi agano jipya: "Bali kila mtu atakufa kwa sababu ya uovu wake mwenyewe; kila mtu alaye zabibu mbichi, meno yake yatatiwa ganzi." Watu wa wakati ule walikuwa na methali waliyoipenda: baba wamekula zabibu mbichi, lakini meno ya watoto ndiyo yametiwa ganzi. Mungu anaikataa methali hiyo wazi wazi. Ezekieli anasema hilohilo kwa ukali zaidi katika Ezekieli 18:20: "Roho itendayo dhambi itakufa. Mwana hatauchukua uovu wa baba yake, wala baba hatauchukua uovu wa mwanawe; haki yake mwenye haki itakuwa juu yake, na uovu wake mwovu utakuwa juu yake."
Huo ni mstari wa kufa na kupona katika mjadala huu. Mungu hamhukumu mtoto kwa dhambi ya baba yake. Hakuna faili la mahakama linalorithiwa. Kila mtu anasimama mbele za Mungu akiwa amebeba uovu wake mwenyewe, na pale ambapo Kristo amechukua uovu huo, mikono inabaki mitupu kwa maana nzuri kabisa.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Laana ya kwanza katika Maandiko haikumfuata ukoo mmoja; ilifunika dunia nzima. Katika Mwanzo 3 ardhi inalaaniwa kwa ajili ya Adamu, na tangu hapo kila mwanadamu amezaliwa ndani ya ulimwengu uliovunjika, si kwa sababu ya babu wa karibu bali kwa sababu ya baba wa wanadamu wote. Hili ni muhimu: tatizo la msingi si ukoo wako, ni ubinadamu wako. Ndiyo maana ufumbuzi hauwezi kuwa kuvunja mikataba ya familia; lazima uwe Adamu mpya.
Mungu anaanza kurudisha baraka kwa Abrahamu. Katika Mwanzo 12:3 Mungu anaahidi kuwabariki wamburiakio na kumlaani amlaaniye, na kufunga kwa maneno "na katika wewe jamaa zote za dunia watabarikiwa." Tangu hapo, mwelekeo wa historia ya wokovu ni kuelekea baraka inayovuka mipaka ya koo na mataifa. Hadithi ya Balaamu katika Hesabu 22 hadi 24 ni mfano hai: mfalme analipia laana, nabii anafungua kinywa, lakini kinachotoka ni baraka. Nehemia anakumbusha jambo hilohilo katika Nehemia 13:2, akisema "lakini Mungu wetu akaigeuza ile laana kuwa baraka." Hapo ndipo tabia ya Mungu inaonekana wazi: yeye ni mtaalamu wa kugeuza laana kuwa baraka.
Agano la Kale linatuonyesha pia ukweli mchungu wa matokeo. Kutoka 20:5 inasema Mungu "nawapatiliza wana maovu ya baba zao, hata kizazi cha tatu na cha nne cha wanichukiao." Lakini soma maneno ya mwisho kwa makini: "cha wanichukiao." Hukumu inafikia vizazi vinavyoendeleza chuki ileile ya mababu zao, si vizazi visivyo na hatia. Na mstari unaofuata unaongeza uzito wa rehema: Mungu anawarehemu maelfu elfu wampendao. Hesabu ya hukumu ni vizazi vinne; hesabu ya rehema ni maelfu ya vizazi. Hiyo si mizani sawa, na haikukusudiwa kuwa sawa.
Historia ya Israeli imejaa mifano ya mifumo inayojirudia: udanganyifu wa Abrahamu unaonekana kwa Isaka, ujanja wa Yakobo unarudi kwa wanawe, nyumba ya Daudi inabeba makovu ya uzinzi kwa vizazi. Lakini pia imejaa mifano ya mnyororo uliokatika: Yosia anamcha Mungu ingawa baba na babu yake walikuwa waovu, na Ruthu Mmoabi anaingia katika ukoo wa Masihi ingawa taifa lake lilikuwa limetengwa.
Kila kitu kinakutana Kalvari. Wagalatia 3:13 inasema: "Kristo alitukomboa katika laana ya torati, kwa kuwa alifanywa laana kwa ajili yetu; maana imeandikwa, Amelaaniwa kila mtu aangikwaye juu ya mti." Yesu hakubeba sehemu ya laana; alifanywa laana. Alining'inia nje ya mji, akiwa amebeba hukumu nzima ya agano lililovunjwa, ili baraka ya Abrahamu iwafikie mataifa. Na Petro anaunganisha moja kwa moja na urithi wa familia katika 1 Petro 1:18, akisema tulikombolewa "mpate kutoka katika mwenendo wenu usiofaa mlioupokea kwa baba zenu."
Hadithi inaishia Ufunuo 22:3: "Wala hapatakuwa na laana yo yote tena." Biblia inaanza na laana juu ya ardhi na inamalizia na dunia isiyo na laana hata chembe. Hilo ndilo tamati la uzi huu.
Kutokuelewana kwa kawaida
Kwanza: "Kutoka 20:5 inathibitisha kwamba laana hurithiwa kiroho." Mstari huo unazungumzia hukumu ya Mungu juu ya taifa lililoingia ibada ya sanamu, na unaweka masharti wazi: "cha wanichukiao." Mungu mwenyewe anafafanua jambo hili baadaye kwa kutumia Ezekieli 18:20, akisisitiza kwamba mwana hatauchukua uovu wa baba yake. Maandiko hayajipingi; yanatofautisha kati ya kizazi kinachoendeleza dhambi ya wazazi na kizazi kinachoigeuka. Yosia ni ushahidi: alizaliwa katika nyumba iliyojaa uovu, lakini hukumu ya Mungu haikumfikia kwa sababu ya ukoo wake. Dhambi za baba zinaweza kutengeneza mazingira magumu, lakini haziwezi kutengeneza hatia mbadala mbele za Mungu.
Pili: "Maneno ya mtu yanaweza kunifunga." Watu wengi wanaishi wakiogopa maneno ya shangazi aliyekasirika au mzee wa kijiji aliyetamka kitu wakati wa ugomvi wa shamba. Mithali 26:2 inaondoa hofu hiyo: laana isiyo na sababu haitui, inatangatanga kama ndege asiyepata tawi. Nguvu ya laana haiko katika kinywa cha mwanadamu bali katika haki ya Mungu. Kama hukumu ya Mungu juu yako imeshabebwa na Kristo, hakuna kinywa chenye mamlaka ya kurudisha. Warumi 8:1 inasema "hakuna hukumu ya adhabu juu yao walio katika Kristo Yesu," na hilo linafunga mlango ambao hofu inapenda kuuacha wazi.
Tatu: "Kila shida ni dalili ya laana." Wanafunzi walikuwa na fikra hiyo walipomwona kipofu na kuuliza katika Yohana 9:2 kama ni dhambi zake au za wazazi wake. Yesu alijibu: "Huyu hakutenda dhambi, wala wazazi wake; bali ni kusudi kazi za Mungu zidhihirishwe ndani yake." Yesu alikataa mantiki ya kutafuta mkosaji katika ukoo. Mateso katika ulimwengu ulioanguka yanaweza kuwa jaribu, mafunzo, matokeo ya maamuzi, au fumbo linalomngoja Mungu kulifunua. Kuita kila ugonjwa, talaka au umaskini "laana ya kizazi" ni kurahisisha jambo ambalo Biblia inalishughulikia kwa upana mkubwa zaidi.
Nne: "Nahitaji ibada maalumu ya kuvunja laana ili niwe huru." Hakuna mahali popote katika Agano Jipya ambapo mtume anamwagiza mwamini kutubu dhambi za babu zake au kukata mikataba ya ukoo. Mitume waliwaita watu watubu dhambi zao wenyewe, wabatizwe, watembee katika Roho. Waefeso 1:3 inatangaza hali halisi ya mwamini: "Na ahimidiwe Mungu, Baba wa Bwana wetu Yesu Kristo, aliyetubariki kwa baraka zote za rohoni, katika ulimwengu wa roho, ndani yake Kristo." Tazama wakati wa kitenzi: ameshatubariki. Si ahadi ya baadaye inayotegemea ibada sahihi; ni jambo lililotimizwa. Unachohitaji si kuvunja kitu kilichoshavunjwa, bali kuamini na kuishi kulingana na ukweli huo.
Laana isiyo na sababu hutangatanga; haipati mahali pa kutua.
Kuishi kwayo leo
Kama laana ni hukumu ambayo Kristo ameshaibeba, swali la kweli linalobaki ni hili: ninafanyaje na mifumo ambayo bado inaonekana katika familia yangu? Kwa sababu kijana yule aliyeniandikia hakuwa akifikiria hadithi za kubuni. Baba yake alikuwa mlevi kweli, na kiu yake nayo ilikuwa halisi. Hakuhitaji kuambiwa tatizo halipo; alihitaji kuambiwa tatizo ni nini hasa.
Tabia hurithiwa kwa njia nyingi zisizo za kiroho. Mtoto anayekulia nyumbani ambamo hasira ndiyo lugha ya kawaida atajifunza hasira kama mtu anavyojifunza lugha ya mama. Mtoto anayeona baba akitatua kila huzuni kwa kinywaji atakuwa na njia moja tu ya kupita katika huzuni. Familia zinapitisha mitazamo kuhusu pesa, mwili, ndoa, ukimya na msamaha. Hilo si uchawi; ni malezi. Na kinyume cha malezi mabaya si ukombozi wa dakika tano, bali ufuasi wa miaka mingi.
Kwa hiyo anza kwa kutaja ukweli bila kujificha nyuma ya maneno ya kiroho. Kama kuna tabia inayojirudia katika ukoo wako, iseme kwa jina lake: ulevi, uasherati, ukatili, uchoyo, uongo, kukimbia majukumu. Kisha ikiri mahali ambapo wewe mwenyewe umeikumbatia. Hapa ndipo 1 Yohana 1:9 inafanya kazi yake, maana ahadi yake ni kwamba akiri dhambi zake, Mungu ni mwaminifu na wa haki hata atuondolee dhambi zetu.
Baada ya hapo, badilisha mazingira. Ukiwa unapambana na pombe, usipitie njia inayopita baa. Ukiwa unapambana na hasira, jifunze kuondoka chumbani kabla ya kuzungumza. Mungu anatumia hekima ya kawaida kama njia ya neema. Tafuta watu wanaoweza kukuuliza maswali magumu, maana mifumo ya familia huvunjika vizuri zaidi ndani ya familia mpya ya Kristo, yaani kanisa.
Kisha ujenge kumbukumbu mpya. Yoshua alisimama mbele ya taifa akatangaza kwamba yeye na nyumba yake watamtumikia Bwana, na tamko hilo likawa msingi wa kizazi kipya. Kuomba pamoja na watoto wako jioni, kuomba msamaha unapokosea mbele yao, kusoma Neno mezani, hivyo ni vitendo vidogo vinavyojenga njia nyingine ambayo wajukuu wako watatembea.
Na ushikilie neno hili: unaweza kuwa mtu wa kwanza. Kila mnyororo wa ukoo una mahali ambapo ulikatika, na Mungu amekuwa akitumia watu wa kwanza kwa maelfu ya miaka.
Kioo
Hebu niseme na wewe moja kwa moja. Kuna uwezekano kwamba unapenda maelezo ya laana ya kizazi kuliko unavyokubali. Ni rahisi zaidi kusema "nimerithi hii" kuliko kusema "nimeichagua hii." Ukisema tatizo lako liko katika damu ya babu yako, basi suluhisho liko mikononi mwa mtu mwingine: mwombaji mwenye nguvu, mkutano wa maombi, mafuta. Lakini ukikubali kwamba hasira yako ni yako, kwamba uvivu wako ni wako, kwamba jinsi unavyomwongelea mke wako ni uamuzi wako wa kila siku, basi unakutana na Mungu mahali ambapo anapenda kukutana na watu: kwenye toba ya kweli.
Na kuna upande mwingine wa kioo. Pengine umekuwa ukiishi ukijiona kama mtu aliyeharibika tangu kuzaliwa. Unaona majina ya babu zako kama alama iliyochomwa mwilini mwako. Unaingia kanisani ukiamini Mungu anakupenda kwa kiwango kidogo kuliko wenzako kwa sababu ya historia ya nyumbani kwenu. Nataka uusikie uzito wa Waefeso 1:3 tena: ameshakubariki kwa baraka zote za rohoni. Si nusu. Si kwa masharti ya ukoo. Zote.
Fikiria sehemu halisi za maisha yako. Pesa: je, unatumia hofu ya "laana ya umaskini" kuepuka kujifunza nidhamu ya kutoa na kupanga? Mwili: je, unasubiri muujiza badala ya kwenda hospitali uliyoambiwa uende? Upweke: je, umejiambia hakuna mtu atakayekupenda kwa sababu "hakuna ndoa iliyodumu katika familia yetu"? Muda: je, unatumia saa nyingi kutafuta sababu za kiroho za tatizo ambalo Mungu anataka kulitatua kwa utii rahisi wa leo?
Kristo alifanywa laana kwa ajili yako. Hakuna kitu kilichobaki cha kulipia. Swali ni kama utaanza kuishi kama mtu aliyelipiwa.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto wanasikia mengi kuhusu laana, hasa katika mazingira yetu, na wanaogopa kimyakimya. Mtoto anaweza kusikia mtu mzima akisema kwamba familia yao "imefungwa" na akaanza kulala akiwa na hofu. Njia nzuri ya kuanza ni kuwaonyesha kwamba Mungu si mwenye kuwaadhibu watoto kwa makosa ya watu wazima. Unaweza kusema hivi kwa lugha rahisi: Mungu anatuangalia kila mmoja wetu peke yetu, kama mwalimu anayesahihisha daftari lako wewe mwenyewe, si daftari la kaka yako. Kama babu alifanya kosa, kosa hilo ni lake, si lako.
Kisha wapeleke kwenye picha ya Mithali 26:2. Watoto wanapenda ndege. Waambie kwamba maneno mabaya ambayo mtu anasema juu yako ni kama ndege anayeruka juu ya nyumba yako bila kupata mahali pa kutua, kwa sababu Yesu ameshafunga milango yote. Na hatimaye waambie habari njema ya Wagalatia 3:13 kwa lugha yao: Yesu alipokuwa msalabani, alichukua kila kitu kibaya ambacho kingetupata, akakiweka juu yake mwenyewe, ili kwetu sisi kibaki kitu kimoja tu, nacho ni upendo wa Mungu.
Watoto wadogo wanahitaji kuhakikishiwa usalama zaidi kuliko maelezo marefu; wa darasani wanahitaji kuelewa haki na uwajibikaji; vijana wanahitaji kujadili mazoea yanayorithiwa katika familia zao halisi. Kwa sababu hiyo tumeandaa maelezo mahususi kulingana na umri: kwa watoto wa miaka mitatu hadi sita, kwa wa miaka saba hadi kumi na miwili, na kwa vijana wa miaka kumi na miwili na kuendelea. Tumia yale yanayolingana na mtoto uliye naye mbele yako.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Laana za kizazi ni nini hasa kwa mujibu wa Biblia?
Biblia haina msamiati wa "laana ya kizazi" kama tunavyotumia leo. Inachozungumzia ni laana za agano, yaani matokeo ya hukumu ya Mungu juu ya uasi, kama yanavyoelezwa katika Kumbukumbu la Torati 28. Fundisho la kisasa linachanganya mambo mawili: hukumu ya kisheria mbele za Mungu, ambayo Kristo ameshaibeba, na mifumo ya tabia inayorithiwa katika familia, ambayo bado ipo lakini inashughulikiwa kwa toba na ufuasi. Kutenganisha mambo haya mawili ndiyo ufunguo wa kuelewa somo zima bila hofu.
Je, Mkristo anaweza kuwa chini ya laana ya kizazi?
Hapana, si kwa maana ya hukumu. Wagalatia 3:13 inasema Kristo alitukomboa katika laana ya torati kwa kufanywa laana kwa ajili yetu, na Warumi 8:1 inathibitisha kwamba hakuna hukumu ya adhabu juu yao walio katika Kristo Yesu. Mwamini bado anaweza kupambana na tabia, mawazo na majeraha aliyokulia nayo, na matokeo ya maamuzi ya wazazi yanaweza kuathiri maisha yake kiuchumi na kihisia. Lakini hilo si laana inayomhukumu; ni uwanja wa vita wa utakaso ambao Roho Mtakatifu anaufanyia kazi.
Kwa nini Kutoka 20:5 inasema Mungu huwapatiliza wana maovu ya baba zao?
Mstari huo unazungumzia taifa lililokuwa likigeukia ibada ya sanamu, na unaweka kiwango wazi kwa maneno "cha wanichukiao." Hukumu inafikia vizazi vinavyoendeleza uasi uleule, si vizazi vinavyomgeukia Mungu. Mstari unaofuata unasema Mungu anawarehemu maelfu elfu wampendao, hivyo rehema yake ni kubwa mara nyingi zaidi kuliko hukumu yake. Zaidi ya hayo, Mungu mwenyewe anafafanua kanuni hii kwa kina katika Ezekieli 18:20, akisema mwana hatauchukua uovu wa baba yake.
Kuna tofauti gani kati ya laana na matokeo ya dhambi?
Laana ni tamko la hukumu la mahakama ya Mungu; matokeo ni mavuno ya asili ya kile kilichopandwa. Baba anayekunywa pombe hadi kupoteza kazi anaacha nyuma umaskini, hofu na mfano mbaya. Hayo ni matokeo, si laana. Tofauti hii ni ya muhimu kiutendaji: laana inahitaji mtu wa kuibeba, na Kristo amekwisha kuibeba; matokeo yanahitaji hekima, nidhamu, msaada wa watu na muda. Kuchanganya mawili haya kunamfanya mtu aombe pale ambapo anapaswa kubadilisha tabia, na kubadilisha tabia pale ambapo anapaswa kuamini.
Nifanyeje kama familia yangu ina historia ndefu ya ulevi au talaka?
Anza kwa kukubali ukweli kwa uwazi badala ya kuuita jina la kiroho. Kisha ungama mahali ambapo wewe mwenyewe umeingia katika mkondo huo, ukitegemea ahadi ya 1 Yohana 1:9. Baada ya hapo, badilisha mazingira na mazoea yanayokuvuta, tafuta watu wa kuwajibika nao ndani ya kanisa, na pokea msaada wa kitaalamu pale unapohitajika. Mungu hutumia njia za kawaida kutenda kazi ya ajabu, na kizazi kinapokatika, mara nyingi hukatika kwa mtu mmoja aliyeamua kuwa wa kwanza.
Je, ni lazima nitubu dhambi za babu zangu ili niwe huru?
Hakuna agizo kama hilo katika Agano Jipya. Mitume waliwaita watu watubu dhambi zao wenyewe, si za mababu zao. Ezekieli 18:20 inasema wazi kwamba mwana hatauchukua uovu wa baba yake, hivyo huna hatia ya kubeba. Hata hivyo, kuna thamani ya kiroho katika kukiri mbele za Mungu uovu uliofanywa na ukoo wako kama njia ya kuukana na kuamua kutofuata nyayo hizo, jinsi Danieli na Nehemia walivyoomba kwa ajili ya taifa lao. Hilo ni kujitenga na dhambi, si kulipia hatia.
Je, maombi ya kuvunja laana yanafaa?
Maombi yoyote yanayomwelekeza mtu kwa Kristo ni mazuri, lakini tahadhari ni muhimu. Maombi yanayomfanya mtu aamini kwamba uhuru wake unategemea kutaja kila kiapo, kila ukoo na kila tamko kwa usahihi yanaweza kumfunga katika hofu badala ya kumweka huru. Wagalatia 3:13 haitegemei usahihi wa maneno yetu bali ukamilifu wa kazi ya Yesu. Omba kwa ujasiri, kiri dhambi zako, mkane shetani kwa kumkaribia Mungu, lakini usijenge imani yako juu ya utaratibu wa maombi badala ya Msalaba.
Je, mtu anaweza kunilaani kwa maneno yake?
Mithali 26:2 inasema laana isiyo na sababu haiji, kama shomoro anayetangatanga bila kutua. Maneno ya mwanadamu hayana mamlaka ya kibinafsi juu ya maisha yako; mamlaka yote ni ya Mungu. Historia ya Balaamu inaonyesha hata nabii aliyelipwa kulaani alishindwa, na Nehemia 13:2 inasema Mungu wetu akaigeuza ile laana kuwa baraka. Hilo halimaanishi maneno hayaumizi; yanaumiza sana kihisia, hasa yakitoka kwa wazazi. Lakini maumivu ya maneno hayaponywi kwa kuvunja laana, bali kwa kupokea utambulisho mpya katika Kristo.
Ugonjwa wangu wa muda mrefu ni laana ya kizazi?
Si lazima, na mara nyingi si hivyo. Wanafunzi walidhani kipofu wa Yohana 9 lazima awe amefanya dhambi au wazazi wake, na Yesu alikataa mantiki hiyo kabisa, akisema kazi za Mungu zilipaswa kudhihirishwa ndani yake. Magonjwa yanaweza kuwa na asili ya kurithi kibaiolojia, na hiyo ni tofauti kabisa na laana ya kiroho. Omba kwa imani, tumia dawa na matibabu kama zawadi kutoka kwa Mungu, na usijilaumu. Mungu hatumii ugonjwa kama ushahidi kwamba hukupendwa.
Je, baraka za Kumbukumbu la Torati 28 ni za Mkristo leo?
Ahadi hizo zilitolewa kwa Israeli ndani ya agano maalumu, zikiwa na mazingira ya nchi, mavuno na maadui. Hatuzisomi kama mkataba wa moja kwa moja kati yetu na Mungu, lakini zinatufundisha kanuni isiyobadilika: kuishi karibu na Mungu huleta uzima, na kumwacha huleta uharibifu. Kwa mwamini, baraka kuu zimeelezwa katika Waefeso 1:3, yaani baraka zote za rohoni ndani ya Kristo. Hizo ni za hakika zaidi kuliko mavuno, kwa sababu hazitegemei msimu wala mvua bali kazi ya Yesu iliyokamilika.
Umaskini ni ishara ya laana?
Hapana. Biblia inazungumzia umaskini unaotokana na uvivu, lakini pia unaotokana na dhuluma, vita, ugonjwa na hata uchaguzi wa kumfuata Kristo. Yesu mwenyewe hakuwa na mahali pa kulaza kichwa, na mitume wengi walikufa maskini. Kuhusisha moja kwa moja utajiri na baraka ni kupotosha injili. Jambo la busara ni kuchunguza kama kuna tabia zinazohitaji kubadilika, kuomba hekima kwa Mungu, kufanya kazi kwa bidii, na wakati huohuo kukataa aibu ya uongo inayowaambia maskini kwamba Mungu amewaacha.
Ninajuaje kwamba nimekwisha kuwekwa huru?
Uhakika wako hautokani na hisia wala tukio la kiroho bali na ushuhuda wa Neno. Wagalatia 3:13 inasema Kristo alitukomboa, na kitenzi kiko katika wakati uliotimia. Waefeso 1:3 inasema ameshakubariki kwa baraka zote za rohoni. Ukimwamini Yesu, hukumu yako imekwisha. Ishara za uhuru huja polepole: hofu inapungua, dhamiri inatulia, na tabia zinaanza kubadilika kwa msaada wa Roho Mtakatifu. Pale hisia zinapoyumba, rudi kwenye maandiko hayo na ujiambie ukweli badala ya kusubiri hisia zikuambie.
Je, familia yangu inaweza kuathiriwa na maamuzi yangu ya dhambi?
Ndiyo, kwa njia ya matokeo, si kwa njia ya hukumu inayorithiwa. Kumbukumbu la Torati 30:19 inataja uzao kwa sababu maamuzi ya mzazi yanatengeneza njia ambayo watoto watapita. Baba anayechagua uongo anawafundisha wanawe lugha ya uongo; mama anayechagua maombi anawafundisha wanawe kumjua Mungu. Hilo ni jukumu zito lakini pia ni ahadi tamu: utii wako wa leo ni urithi unaowaachia wajukuu ambao bado hujawaona. Hakuna mtu anayemfuata Kristo peke yake kabisa.
Kwa kuhitimisha
Jambo kubwa ambalo nataka ulichukue ni hili: laana si mzimu unaozurura katika damu ya ukoo wako, ni hukumu iliyotangazwa na Mungu juu ya dhambi, na hukumu hiyo ilipelekwa Kalvari. Yesu alifanywa laana ili wewe usifanywe. Kesi imefungwa. Kinachobaki si hatia bali mazoea, na mazoea yanabadilika kwa toba, kwa Neno, kwa ushirika na kwa muda, si kwa ibada ya kuvunja minyororo iliyoshakatwa.
Katika Kristo, jina lako jipya ni mbarikiwa.
Kama somo hili limekugusa, endelea kuchimba. Soma Kumbukumbu la Torati 28 na 30 kwa ukamilifu ili uone mantiki ya agano. Kisha soma Ezekieli 18 nzima, taratibu, na usikilize jinsi Mungu anavyotetea haki yake ya kumhukumu kila mtu kwa matendo yake mwenyewe. Baada ya hapo rudi Wagalatia 3 na usome hadi mwisho wa sura, ukiona jinsi baraka ya Abrahamu ilivyofika kwako. Na ukimaliza, kaa kimya mbele za Mungu ukiomba jambo moja tu: kwamba kizazi kijacho kiwe na habari njema ya kusimulia juu yako.
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Kenya
Indonesia
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
