Ndoa Katika Biblia: Mpango wa Mungu kwa Mume na Mke
Utangulizi
Fikiria chumba kidogo cha kanisa siku ya Jumamosi. Kuna maua ya plastiki, spika inayovuma, na wawili wamesimama mbele wakitetemeka kidogo. Mchungaji anauliza swali lile la kawaida, wanajibu "Naam," na watu wanashangilia. Baada ya miaka kumi, wawili hao wanakaa kwenye sofa jioni, wamechoka, wana bili ambazo hazijalipwa, na wanaangalia ukuta bila kusema neno. Ni ndoa ile ile. Lakini shangwe ile imekwenda wapi? Na kwa nini Biblia inaendelea kuita jambo hili kubwa, takatifu, na la kudumu, hata baada ya maua kunyauka?
Katika ukurasa huu tutafuata ndoa kutoka bustani ya Edeni hadi arusi ya Mwana-Kondoo, tuone kwa nini Mungu aliianzisha, kwa nini Yesu aliitetea kwa nguvu, na jinsi inavyoweza kuishi leo katika nyumba za kweli zenye vumbi, watoto, na msamaha wa kila siku.
Mtazamo wa mwongozo huu
Ukurasa huu unashughulikia ndoa kwa mtazamo mmoja mahususi: ndoa ni agano lenye ishara. Si mkataba wa furaha ya kibinafsi ulioandikwa kwa masharti ya "nikipata ninachotaka," bali agano linalochukua sura ya uaminifu wa Mungu mwenyewe, na ambalo linaelekeza mbali na lenyewe, kwa Kristo na Kanisa lake. Mtazamo huu unatukata pande mbili. Ndoa ni takatifu zaidi kuliko tunavyodhani, kwa hiyo haiwezi kutupwa tunapochoka. Na wakati huo huo si kilele cha maisha kama tunavyotumaini, kwa hiyo haiwezi kubeba mzigo wa kuwa mungu wetu. Ishara ni nzuri; lakini ishara si nyumba.
Biblia inasema nini kuhusu ndoa?
Ndoa haianzii katika sheria, inaanzia katika uumbaji. Kabla ya kuwa na amri yoyote kuhusu ndoa, kuna hadithi ya mtu aliyekuwa peke yake mbele za Mungu. Katika Mwanzo 2:18 tunasoma maneno ya kushtua kwa sababu yanavunja mfululizo wa "Mungu akaona ya kuwa ni vyema": "Si vema huyo mtu awe peke yake, nitamfanyia msaidizi wa kufanana naye." Upweke ni tatizo la kwanza ulimwenguni ambalo Mungu analisema kwa sauti. Suluhisho lake si mtumishi, si mnyama, bali mtu anayemfanana, anayesimama usawa naye, ambaye Adamu anamwona na kupasuka kwa shangwe: "Huyu sasa ni mfupa katika mifupa yangu, na nyama katika nyama yangu."
Kutoka hapo tunapata mstari wa msingi wa mafundisho yote ya Biblia kuhusu ndoa. Mwanzo 2:24 inasema: "Kwa hiyo mwanamume atamwacha baba yake na mama yake naye ataambatana na mkewe, na hao wawili watakuwa mwili mmoja." Kuna hatua tatu hapo, na zote tatu ni muhimu. Kwanza, kuacha: ndoa inaunda familia mpya yenye uaminifu wake, na uhusiano na wazazi unabadilika sura. Pili, kuambatana: neno hili linahusu gundi, kushikamana kwa nia, ahadi inayoendelea hata siku ambazo hisia zimelala. Tatu, kuwa mwili mmoja: umoja mzima wa mwili, moyo, mali, muda na maisha yote. Tendo la ndoa ni muhuri wa umoja huo, si mwanzo wake.
Ndoa pia ni zawadi, na Biblia haiogopi kusema hivyo kwa uwazi. Mithali 18:22 inasema: "Ampataye mke apata jema, Naye ajipatia upendeleo wa Bwana." Mstari huu unabomoa mtazamo wa dini inayodhani utakatifu upo katika kunyanyapaa mahusiano. Mke mwema ni fadhili ya Bwana, na mwenye kupata anapaswa kushukuru, si kujivuna. Mithali inaandika kwa lugha ya kiume kwa sababu ya utamaduni wa wakati ule, lakini kanuni ni ya pande zote; mwenzi mwaminifu ni neema, si haki uliyoipata kwa uwezo wako.
Lakini ndoa ni zawadi iliyofungwa katika agano, na hapo ndipo Malaki anapiga kelele. Katika Malaki 2, watu walikuwa wakileta sadaka altareni na wakati huo huo wakiwaacha wake wa ujana wao. Nabii anawaita kwa jina lake halisi: uhaini. Malaki 2:15 inahitimisha kwa amri hii: "Basi jitunzeni roho zenu, wala mtu awaye yote asimtende mkewe kwa hiana." Kwa Mungu, ndoa haikuwa mpango wa watu wawili tu; alikuwa shahidi wake. Ndiyo maana kumtenda mwenzi kwa hiana ni jambo linalozuia ibada isipande.
Yesu anachukua mstari huu wa Mwanzo na kuufanya msingi wa mafundisho yake. Alipoulizwa juu ya talaka, hakuanza na sheria ya Musa, alianza na uumbaji, kisha alisema katika Mathayo 19:6: "Hivyo tena si wawili, bali mwili mmoja. Basi aliowaunganisha Mungu, mwanadamu asiwatenganishe." Angalia mwendo wa mstari huu. Mungu ni yeye anayeunganisha; mwanadamu ni yeye anayeshawishika kutenganisha. Ndoa haipati uzito wake kutoka kwa hisia za wawili, inapata uzito wake kutoka kwa kitendo cha Mungu.
Katika Agano Jipya, agano hili linapewa mwili wa kila siku. 1 Wakorintho 7:3 inasema: "Mume ampe mkewe haki yake, na mke ampe mumewe haki yake." Paulo anaandika hivi katika ulimwengu ambao mwanamke alikuwa mali; anasema pande zote mbili zina haki na pande zote mbili zina wajibu. Waefeso 5:25 inampa mume kipimo ambacho hakiwezi kufikiwa kwa nguvu za mwili: "Waume, wapendeni wake zenu, kama Kristo naye alilipenda Kanisa, akajitoa kwa ajili yake." Na Waebrania 13:4 inaweka mpaka wa heshima kwa jamii yote: "Ndoa na iheshimiwe na watu wote, na kitanda chao kiwe safi; kwa maana waasherati na wazinzi Mungu atawahukumu." Ndoa si jambo la watu wawili peke yao; ni jengo ambalo jamii nzima inaitwa kulinda.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Ukishika uzi wa ndoa mwanzoni wa Biblia na kuufuata, unashangaa kuona unakupeleka wapi. Unaanzia kwenye harusi ya bustani na unaishia kwenye harusi ya mbinguni.
Katika Agano la Kale, Mungu anaanza kutumia lugha ya ndoa kujielezea mwenyewe. Israeli si tu taifa lake, ni mke wake. Isaya anasema, "Kwa maana Muumba wako ni mume wako." Yeremia na Ezekieli wanaomboleza uzinzi wa kiroho wa watu wanaowakimbilia miungu mingine. Hosea anaagizwa kuoa mwanamke asiye mwaminifu, na maumivu ya nabii yanakuwa hubiri hai ya moyo wa Mungu. Ndani ya kitabu hicho hicho cha uchungu, Mungu anatoa ahadi isiyosahaulika: "Nami nitakuposa uwe wangu milele; naam, nitakuposa kwa haki, na kwa hukumu, na kwa ufadhili, na kwa rehema." Hii ni sababu ya kwa nini manabii wanachukia uhaini katika ndoa za wanadamu kwa nguvu hiyo. Ndoa inashikilia ishara ya jinsi Mungu anavyoshika neno lake, na kuivunja ni kupotosha barua yake mbele ya ulimwengu.
Wakati huo huo, Agano la Kale halituonyeshi ndoa katika hali ya kioo safi. Tunaona Ibrahimu na Sara wakichoka kusubiri; Yakobo na wivu wa nyumba iliyogawanyika; Daudi na tamaa iliyomwaga damu; Sulemani na wake mia nyingi zilizoiba moyo wake. Biblia inaeleza mambo haya kwa uaminifu wa daktari, si kwa sifa. Na ndani ya vurugu hizo, tunapata pia hazina: Ruthu na Boazi, uaminifu unaokombolewa; Wimbo Ulio Bora, sherehe ya upendo na tamaa safi kati ya wawili; Mithali 31, mwanamke anayeheshimiwa na mumewe hadharani.
Kisha anakuja Yesu, na uzi unakusanyika mikononi mwake. Muujiza wake wa kwanza ni kwenye harusi ya Kana, mahali ambapo divai imekwisha, na anaipa harusi divai iliyo bora kuliko ya kwanza. Anajiita bwana-arusi. Anafundisha juu ya ndoa kwa uzito wa uumbaji katika Mathayo 19. Na yeye mwenyewe hakuoa, jambo ambalo lina fundisho zito: yule ambaye ni kilele cha upendo aliishi maisha ya useja, akatuonyesha kwamba mtu anaweza kuwa mzima kabisa bila mwenzi wa kidunia.
Paulo anafunua siri hiyo waziwazi. Baada ya kunukuu Mwanzo 2:24 katika Waefeso 5:31, anaongeza: "Siri hii ni kubwa; lakini mimi nasema habari ya Kristo na Kanisa." Hii ndiyo pointi ya mtazamo wetu. Ndoa haikuwa wazo la kibinadamu lililopewa maana ya kidini baadaye; ilikuwa ishara tangu asili, iliyoandaliwa kuonyesha jambo kubwa kuliko yenyewe.
Ishara ni nzuri, lakini si mwisho wa safari.
Ndiyo maana Biblia inaishia jinsi inavyoishia. Ufunuo hautuahidi ndoa nzuri zaidi; unatuahidi harusi. "Arusi ya Mwana-Kondoo imekuja, na mkewe amejiweka tayari." Yerusalemu mpya inashuka "kama bibi-arusi aliyekwisha kupambwa kwa mumewe." Kila ndoa nzuri ni utabiri; kila ndoa iliyovunjika ni kilio cha kutamani; na zote mbili zinaelekeza kwenye siku ambayo tamaa ya kupendwa kikamilifu itatimizwa katika Kristo.
Kutokuelewana kwa kawaida
Kosa la kwanza ni kuiona ndoa kama mkataba wa furaha. Watu wengi wanaingia wakisema kimoyomoyo, "Nitabaki kama nitaendelea kuridhika." Kisha, siku ambayo hisia zinapungua, wanahitimisha kwamba "hii haikuwa mapenzi ya Mungu." Lakini Mathayo 19:6 haisemi "kile ambacho hisia ziliunganisha"; inasema "aliowaunganisha Mungu." Malaki 2 inamwita mke "mke wa maagano yako." Agano linatofautiana na mkataba kwa jambo moja la msingi: mkataba unalinda maslahi yangu, agano linalinda mtu mwingine. Ndoa iliyojengwa kwenye maslahi huvunjika mara maslahi yanapoisha; ndoa iliyojengwa kwenye ahadi ina nafasi ya kuzaliwa upya baada ya majira ya ukame.
Kosa la pili ni kinyume chake: kuifanya ndoa kuwa mungu. Hii ni kawaida sana katika makanisa yetu, ambapo mtu asiyeolewa anahesabiwa kama mradi usiokamilika, na wanandoa wanaambiwa kwamba mwenzi wao "atawakamilisha." Biblia haisemi hivi. Yesu hakuoa. Paulo aliandika, akiwa hana mke, kwamba useja ni karama, na kwamba yule asiyeolewa anaweza kumtumikia Bwana bila migawanyiko. Yesu alisema kwamba katika ufufuo "hawaoi wala hawaolewi." Kama ndoa ingekuwa kiini cha kuwa mwanadamu kamili, mbingu ingekuwa upungufu. Ukweli ni tofauti: ndoa ni ishara ya wakati huu, na Kristo ni kitu chenyewe. Kumwomba mwenzi wa kibinadamu akupe kile ambacho Mungu peke yake anaweza kutoa ni kumwekea mzigo unaomvunja mgongo.
Kosa la tatu ni kudhani Biblia inaunga mkono uonevu ndani ya nyumba, kwa sababu ya mistari kuhusu kunyenyekea. Lakini sikiliza mpangilio wa Paulo. Kabla ya kusema neno lolote kwa mke, anasema kwa wote, "mnanyenyekeana katika kicho cha Kristo." Kisha anampa mume amri ndefu kuliko zote, na si amri ya kutawala bali ya kufa: Waefeso 5:25 inasema apende "kama Kristo naye alilipenda Kanisa, akajitoa kwa ajili yake." Mamlaka ya Kristo ni mamlaka ya msalaba. Mume anayetumia mstari huu kama fimbo ya kupiga amekuwa amesoma nusu ya sentensi. Petro anaongeza kwamba mume asiyemheshimu mke wake anaziba maombi yake mwenyewe.
Kosa la nne ni kuchukulia tendo la ndoa kama jambo la aibu au, kinyume chake, kama jambo lisilo na mipaka. Waebrania 13:4 inashikilia pande mbili kwa mkono mmoja: "Ndoa na iheshimiwe na watu wote, na kitanda chao kiwe safi." Yaani, kuna heshima na kuna usafi. 1 Wakorintho 7:3 inaendelea zaidi, ikiwaambia wawili kutopeana mgongo, na inaeleza kwamba mwili wa kila mmoja umeahidiwa kwa mwenzake. Biblia haiiti tamaa uchafu; inaiweka mahali pake, ndani ya agano ambapo inaweza kuwa lugha ya upendo na si chombo cha kujitosheleza.
Kuishi kwayo leo
Agano linaonekana katika mambo madogo. Linaonekana asubuhi ambapo mmoja ameamka na hasira ya jana bado inanuka, na anaamua kutokusema neno lile kali analolijua litamchoma mwenzake zaidi. Linaonekana wakati akaunti ya benki iko chini na wawili wanakaa chini na kuandika matumizi kwa uwazi, kwa sababu "mwili mmoja" unamaanisha pia mkoba mmoja na siri sifuri kuhusu deni. Linaonekana katika msamaha unaotolewa mara ya saba, sio kwa sababu jeraha ni dogo, bali kwa sababu neema iliyokupata wewe ni kubwa.
Kwa aliyeoa au kuolewa, ushauri wa msingi ni huu: acha kutafuta hisia zilizopotea, na anza kutimiza ahadi zilizoahidiwa. Hisia mara nyingi hufuata matendo, si kinyume chake. Rudia kumtafuta mwenzako kwa maswali, si kwa mashtaka. Mume, jiulize kila wiki swali moja gumu kutoka Waefeso 5:25: nimejitoa kwa ajili yake katika jambo gani wiki hii, si kwa maneno bali kwa gharama halisi ya muda, mali au starehe yangu? Mke, jiulize pia: nimemsaidia kubeba mzigo wake au nimemwacha abebe peke yake? Na wote wawili, kumbukeni 1 Wakorintho 7:3; ukaribu wa mwili si zawadi ya kutolewa kama malipo ya tabia nzuri, ni haki ya agano inayotolewa kwa upendo.
Kwa wanaotaka kuoa au kuolewa, tumia muda wa uchumba kuchunguza tabia, si hisia peke yake. Muulize mwenzi wako anaposhindwa, anafanya nini. Angalia jinsi anavyoshughulikia pesa, wazazi wake, hasira, na ukweli. Uliza kwa uwazi kuhusu imani, kwa sababu ndoa ni safari ya pamoja, na wawili wanaokwenda mahali tofauti wanabeba mzigo mzito wa kila siku.
Kwa yule anayeishi ndani ya ndoa yenye maumivu, sikia jambo hili: agano halimaanishi kuvumilia unyanyasaji kimya kimya. Malaki alizungumza wazi juu ya hiana. Ni haki kutafuta usalama, kuomba usaidizi wa wachungaji na watu wenye hekima, na kusema ukweli kwa sauti. Kulinda mwili mmoja pia kunahusisha kulinda mtu anayeumizwa.
Na kwa aliyekaa peke yake, kwa hiari au kwa mateso ya kusubiri, mtazamo wa ukurasa huu ni faraja: wewe hukosi kitu chochote muhimu cha utu wako. Ishara ni nzuri, lakini wewe umeitwa kwenye kitu chenyewe, na ndoa ya milele ya Mwana-Kondoo ni yako kama ni ya kila mwanandoa.
Kioo
Ngoja tuweke kioo mbele yako kwa dakika moja.
Kama umeoa au kuolewa, jiulize: unamtendea mwenzako kama mtu wa agano au kama mtu wa mkataba? Fikiria juma lililopita. Ni mara ngapi umefikiria, "Kama anaendelea hivi, nitachoka"? Hesabu maneno yaliyotolewa kwa dharau mbele ya watoto. Kumbuka simu ile uliyoificha, ujumbe ule ulioufuta, tabasamu ule uliopeana na mtu mwingine ofisini ambao ulijua ndani ya moyo wako hauna maelezo safi. Malaki 2:15 haisemi "usiache mkeo"; inasema "asimtende mkewe kwa hiana." Hiana huanzia kwenye kivuli kabla ya kufika kwenye karatasi ya talaka.
Kama unasubiri, jiulize kwa uaminifu: umefanya ndoa mungu wako? Umeamini kimoyomoyo kwamba Mungu amekunyima jambo linalokufanya mzima? Uchungu wako ni halisi na Mungu hauchekelei. Lakini kutamani kitu kizuri kunakuwa hatari siku kinapokuwa hitaji la lazima kwa amani yako.
Kama umepitia ndoa iliyovunjika, sikia hili kwa upole: haujaandikwa nje ya upendo wa Mungu. Yesu alizungumza wazi juu ya talaka, ndiyo, lakini alizungumza wazi zaidi juu ya msamaha. Neema inashughulika na mavunjiko yetu, na haihitaji kwanza tuwe wasafi.
Neema haisubiri hadi tuwe wakamilifu.
Na kwa sisi sote, swali gumu la mwisho: nyumba yako inaeleza nini kuhusu Kristo? Watoto wako, majirani wako, wale wanaokutazama kanisani, wanaona picha ya nini kwa jinsi mnavyoshughulikiana? Sio picha kamilifu inayohitajika. Ni picha ya kweli, ambapo watu wawili wanakosea, wanaomba msamaha, na wanaendelea kushikamana. Hiyo yenyewe ni hubiri.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto wanaona mambo mengi kuhusu ndoa kabla ya kuweza kuyaeleza. Wanaona jinsi baba anavyosema na mama; wanahisi ukimya mzito mezani; wanasikia mlango unapofungwa kwa nguvu. Kwa hiyo kufundisha ndoa kwa watoto huanzia kwa maisha na kunaendelea kwa maneno.
Kwa maneno rahisi, unaweza kusema hivi: Mungu aliona mtu wa kwanza akiwa peke yake, na akasema haifai. Ndiyo maana akaumba wawili wanaoweza kuwa marafiki wa dhati, kusaidiana, na kukaa pamoja maisha yao yote. Wanapofunga ndoa, wanatoa ahadi mbele za Mungu, na ahadi hiyo si kama ahadi ya kucheza; ni ahadi ya kubaki hata siku ngumu. Mungu anapenda ahadi hizo, kwa sababu yeye mwenyewe ni Mungu anayeshika ahadi zake, naye anatuonyesha upendo wake kwa kutumia picha ya bwana-arusi anayempenda bibi-arusi wake.
Watoto wadogo wanahitaji kujua kwamba nyumba yao ni salama, na kwamba upendo wa Mungu haubadiliki hata wanapokosea. Watoto wakubwa wanaanza kuuliza maswali magumu kuhusu talaka, kuhusu wenzao wanaotoka nyumba zilizovunjika, na kuhusu mwili na tamaa. Vijana wanahitaji zaidi ya kanuni; wanahitaji kuelewa kwa nini kanuni hizo ni kwa faida yao, na kwa nini agano ni zawadi na si gereza.
Kwa kila kundi kuna namna yake ya kuzungumza. Katika Faith.network kuna maelezo maalum yaliyotayarishwa kwa watoto wa miaka mitatu hadi sita, kwa wale wa miaka saba hadi kumi na miwili, na kwa vijana wa kuanzia miaka kumi na miwili, ili uweze kuchagua lugha inayolingana na umri wa mtoto wako badala ya kujaribu kueleza kila kitu mara moja.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Ndoa katika Biblia ni nini kwa maneno machache?
Ni agano la maisha yote kati ya mwanamume mmoja na mwanamke mmoja, lililoanzishwa na Mungu katika uumbaji na kushuhudiwa naye. Mwanzo 2:24 inaeleza vipengele vyake vitatu: kuacha wazazi, kuambatana na mwenzi, na kuwa mwili mmoja. Yesu anaongeza kwamba Mungu mwenyewe ni yule anayeunganisha, kama tunavyosoma katika Mathayo 19:6: "Basi aliowaunganisha Mungu, mwanadamu asiwatenganishe." Kwa hiyo ndoa si mpango wa kibinadamu tu wenye sherehe ya kidini; ni taasisi takatifu iliyopewa kusudi la kuonyesha uaminifu wa Mungu.
Kwa nini Mungu aliianzisha ndoa?
Biblia inatoa sababu kadhaa zinazoshikamana. Kwanza, kumaliza upweke; Mwanzo 2:18 inasema, "Si vema huyo mtu awe peke yake." Pili, ushirikiano katika kazi na uzao; Mungu aliwabariki wawili kuzaana na kutunza dunia. Tatu, usafi na heshima ya mwili, kama Paulo anavyoeleza katika 1 Wakorintho 7. Nne, na hii ndiyo kubwa zaidi, ishara; Waefeso 5:32 inaeleza kwamba ndoa ni siri inayoonyesha uhusiano wa Kristo na Kanisa. Ndoa ilikuwa hubiri iliyo hai kabla ya kuwa mila ya jamii.
Biblia inasema nini kuhusu talaka?
Yesu anaonyesha wazi kwamba talaka haikuwa mpango wa Mungu tangu mwanzo. Alipoulizwa kuhusu ruhusa ya Musa, alijibu kwamba ilitolewa "kwa sababu ya ugumu wa mioyo yenu," na kwamba "tangu mwanzo haikuwa hivi." Wakati huo huo, anataja uasherati kama sababu inayoweza kuvunja agano, na Paulo anazungumzia hali ambayo mwenzi asiye mwamini anaondoka. Kwa hiyo Biblia inashika mambo mawili pamoja: talaka ni jeraha, si mlango wa kawaida wa kutoka, lakini pia kuna hali za kweli za mavunjiko ambazo Mungu hazipuuzi.
Je, Biblia inaruhusu mtu kuwa na wake wengi?
Biblia inaeleza wanaume wengi waliokuwa na wake wengi, lakini kueleza si kuidhinisha. Kila hadithi ya aina hiyo inatuonyesha matunda machungu: wivu, chuki kati ya watoto, na mioyo iliyopotoshwa, kama ilivyotokea kwa Yakobo, Daudi na Sulemani. Mpango wa asili katika Mwanzo 2:24 ni wawili wanaokuwa mwili mmoja, na Yesu anaurudia mpango huo bila mabadiliko. Agano Jipya linatarajia mume mmoja na mke mmoja, hasa kwa wale wanaosimama kama viongozi wa kanisa. Ishara ya Kristo na Kanisa lake inahitaji uaminifu wa mmoja kwa mmoja.
Nini tofauti kati ya kufunga ndoa na kukaa pamoja bila ndoa?
Tofauti ni ahadi ya hadharani. Mwanzo 2:24 inaanza na "kuacha" na "kuambatana" kabla ya kufikia "mwili mmoja," yaani ahadi inatangulia ukaribu. Waebrania 13:4 inasema, "Ndoa na iheshimiwe na watu wote," ikimaanisha kwamba ndoa ni jambo linalothibitishwa mbele ya jamii, si mpango wa siri wa wawili. Kukaa pamoja bila agano huacha mlango wa kutoka umefunguliwa, na hivyo kunanyima uhusiano usalama ambao upendo unahitaji kukua. Agano linatoa uhuru wa kujitoa kabisa, kwa sababu unajua mwenzako hataondoka.
Je, mahari inatajwa katika Biblia?
Ndiyo, mila za utoaji wa mali katika mpango wa ndoa zinaonekana katika Agano la Kale, kwa mfano katika hadithi za Isaka, Yakobo na Ruthu. Biblia haizuii mila hizo, na haziamrishi pia kwa Wakristo wote. Hatari inatokea mila inapobadilika na kuwa biashara, mahali ambapo binti anapimwa kwa bei na familia inatumia harusi kama chanzo cha faida. Hiyo inapingana na roho ya Mithali 18:22, ambayo inasema mwenzi ni "jema" na "upendeleo wa Bwana," yaani zawadi ya kushukuriwa, si bidhaa ya kununuliwa.
Kwa nini Waefeso 5 inasema mke amtii mume?
Kwa sababu Paulo anaeleza mpangilio wa upendo, si daraja la thamani. Anaanza kwa kuwaambia wote, "mnanyenyekeana katika kicho cha Kristo," kisha anampa mke mwelekeo wa kumtegemea mumewe, na anampa mume mzigo mkubwa zaidi: kupenda kama Kristo alipenda Kanisa "akajitoa kwa ajili yake." Mfano wa uongozi anaotoa ni msalaba, si kiti cha mfalme. Mume anayetumia mstari huu kudai utii pasipo kujitoa mwenyewe anavunja maandiko anayoyanukuu. Utii unaotajwa hapa unakua katika hali ya upendo unaojitoa.
Je, mtu asiyeolewa ana hadhi ndogo mbele za Mungu?
Hapana, na Biblia iko wazi kabisa juu ya hili. Yesu mwenyewe hakuoa, na yeye ni mwanadamu kamili kuliko wote. Paulo anaita useja karama, na anaeleza faida yake ya kumtumikia Bwana bila migawanyiko mingi. Yesu pia alisema kwamba katika ufufuo watu "hawaoi wala hawaolewi," ikimaanisha kwamba ndoa ni zawadi ya wakati huu, si hali ya milele. Kwa hiyo ndoa ni ishara, na Kristo ni kitu chenyewe. Mtu asiyeolewa hakosi kitu chochote muhimu cha utu wake mbele za Mungu.
"Mwili mmoja" inamaanisha nini kihalisi?
Inamaanisha zaidi ya ukaribu wa mwili, ingawa inaujumuisha. Ni umoja wa maisha yote: mipango, mali, ratiba, familia, huzuni na shangwe. Kwa sababu hiyo, Paulo anaonyesha katika 1 Wakorintho 6 kwamba uzinzi hauwezi kuwa jambo dogo, kwa maana unaunda kifungo mahali ambapo hakuna agano. Na katika 1 Wakorintho 7:3 tunaona matokeo ya vitendo: "Mume ampe mkewe haki yake, na mke ampe mumewe haki yake." Umoja huu unadai uwazi; siri za pesa, mawasiliano ya siri na maisha ya mgongo kwa mgongo yote yanapingana nao.
Je, ni dhambi kufanya tendo la ndoa kabla ya ndoa?
Biblia inaweka ukaribu wa mwili ndani ya agano, na kila kitu kinachotokea nje ya mipaka hiyo inaita uasherati. Waebrania 13:4 inaeleza kwa uwazi: "Ndoa na iheshimiwe na watu wote, na kitanda chao kiwe safi; kwa maana waasherati na wazinzi Mungu atawahukumu." Lakini kumbuka kwamba maneno hayo hayatolewi kama hukumu ya mwisho kwa mtu aliyekwisha kukosea. Wale wanaomjia Kristo wanapata msamaha kamili na mwanzo mpya. Ukweli wa Biblia hapa unalinda, hauonyeshi dharau kwa waliojikwaa.
Nifanye nini kama mwenzi wangu si Mkristo?
Paulo anaandika kwa upole juu ya hali hii katika 1 Wakorintho 7. Anasema mwamini asimwache mwenzi asiye mwamini kwa sababu ya imani, kwa maana maisha ya utakatifu ya mwamini ni baraka ndani ya nyumba. Ushauri wake wa kimsingi ni kuishi kwa upendo, uvumilivu na heshima, na Petro anaongeza kwamba tabia safi mara nyingi inasema zaidi ya mabishano. Ikiwa mwenzi asiye mwamini anaamua kuondoka, Paulo anasema mwamini hafungwi. Kwa hali kama hii, msaada wa wachungaji wenye hekima ni wa muhimu sana.
Je, ndoa itakuwepo mbinguni?
Yesu alijibu swali hili moja kwa moja, akisema kwamba katika ufufuo watu "hawaoi wala hawaolewi, bali huwa kama malaika wa Mungu mbinguni." Hii haimaanishi kwamba upendo utapungua; inamaanisha ndoa itakuwa imekamilisha kazi yake ya kuwa ishara. Ufunuo unatuonyesha kile ambacho ishara ilielekeza: "Arusi ya Mwana-Kondoo imekuja, na mkewe amejiweka tayari." Kwa hiyo wanandoa hawapotezi kitu; wanaingia katika ukamilifu ambao ndoa zao zilikuwa zinauonesha kwa mbali, na wapweke wanaingia katika ukamilifu huo pia.
Ninajua vipi kwamba nimempata mtu sahihi?
Biblia haitoi ishara ya kimiujiza ya kumtambua "mmoja aliyeandikwa," bali inatoa hekima ya kuchunguza. Angalia tabia badala ya hisia peke yake: uaminifu, unyenyekevu, jinsi anavyoshughulikia hasira, pesa na ukweli, na jinsi anavyomfuata Bwana pasipo watu wanaomtazama. Sikia ushauri wa watu wanaokujua vizuri, kwa maana Mithali inasema mahali pa washauri wengi kuna wokovu. Na kumbuka kwamba baada ya kuchagua, kazi kubwa ni kuwa mtu sahihi, si kumtafuta mtu kamili; agano linaundwa na uaminifu wa kila siku.
Kwa kuhitimisha
Ndoa katika Biblia si mkataba wa raha na si mungu mdogo wa nyumbani. Ni agano lenye ishara, na ishara hiyo inasomeka kwa vitendo vidogo vya uaminifu: kuambatana siku ambayo ni rahisi kukimbia, kutoa msamaha siku ambayo unaona haki iko upande wako, kupenda mwenzi wako kwa gharama kama Kristo alilipenda Kanisa. Ndiyo maana Mungu anaisimamia kwa uzito, na Malaki anasema, "Basi jitunzeni roho zenu, wala mtu awaye yote asimtende mkewe kwa hiana."
Wakati huo huo, ishara si mwisho. Kama umeoa au kuolewa, ndoa yako ni ushuhuda wa jambo kubwa kuliko yenyewe. Kama unasubiri, kama umeachwa, au kama unabeba jeraha la ndoa iliyovunjika, tumaini lako lipo kwenye harusi ile ya mwisho ambayo hakuna kifo kitakayoivunja.
Kwa hatua inayofuata, chukua Mwanzo 2 na Waefeso 5 na uzisome pamoja katika kikao kimoja, ukiziruhusu zizungumze kwa sauti moja. Kisha ombe sala fupi, ya kweli: Bwana, nifundishe kushika ahadi kama unavyoshika ahadi zako. Hapo ndipo mafundisho yanaanza kuwa maisha.
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Kenya
Indonesia
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
