Waraka kwa Wafilipi: Furaha ya Kweli Hata Katikati ya Mateso
Utangulizi
Mwanamume mmoja ameketi kwenye chumba cha kukodi mjini Roma. Mkono wake wa kulia umefungwa kwa mnyororo unaoshikamana na mkono wa askari wa Kirumi anayebadilishwa kila baada ya saa chache. Hawezi kusafiri, hawezi kuhubiri sokoni, hajui kama kesho atahukumiwa kifo au ataachiliwa. Na hapo, katika hali ile, anamwambia mwandishi wake aandike barua kwa rafiki zake walio mbali, Makedonia. Unategemea malalamiko. Unategemea maombi ya haraka ya msaada. Badala yake, neno linalojirudia kuliko mengine katika barua hiyo ni "furaha", karibu mara kumi na sita katika sura nne tu.
Huo ndio waraka wa Wafilipi. Katika ukurasa huu utagundua mji wa Filipi ulivyokuwa, nani aliandika barua hii na lini, jinsi ilivyojengwa sura kwa sura, mada zake kuu, mistari yake ya msingi ikiwa imefafanuliwa kwa kina, na mwongozo wa vitendo wa kuisoma wewe mwenyewe.
Mtazamo wa mwongozo huu
Barua hii mara nyingi hufundishwa kama kitabu cha "mawazo chanya": kaa imara, tabasamu, usikate tamaa. Lakini Paulo hajengi furaha kwa kupanda juu ya matatizo yake; anaijenga kwa kushuka chini pamoja na Kristo. Katikati kabisa ya waraka kuna wimbo unaoelezea Mwana wa Mungu akishuka hatua kwa hatua hadi kwenye mauti ya msalaba, na kisha Mungu akimwinua. Mtazamo wetu ni huu: furaha ya Wafilipi inapatikana njiani kwenda chini, si njiani kwenda juu. Ni furaha ya mfungwa aliyejifunza kuwa kupoteza kila kitu kwa ajili ya Kristo si hasara, ni faida.
Biblia inasema nini kuhusu waraka wa Wafilipi?
Barua inajitambulisha wazi tangu mstari wa kwanza: imeandikwa na Paulo na Timotheo kwa watakatifu walio katika Kristo Yesu walioko Filipi, pamoja na waangalizi na mashemasi. Hakuna msomi wa kihistoria anayebisha kwa uzito kwamba Paulo ndiye mwandishi; sauti yake, historia yake, na hata majeraha yake yanaonekana kila ukurasa. Lakini jambo la ajabu ni kwamba hakuna waraka mwingine wa Paulo ulio wa kibinafsi kiasi hiki. Hakuna mabishano makali ya kitheolojia kama katika Wagalatia, wala mpangilio mkubwa wa mafundisho kama katika Warumi. Hii ni barua ya shukrani kutoka kwa rafiki aliye gerezani kwenda kwa marafiki waliomtuma zawadi.
Msingi wake wa kwanza ni uhakika kwamba Mungu ndiye anayemaliza anachoanza. Paulo anaandika katika Wafilipi 1:6: "Nami niliaminilo ndilo hili, ya kwamba yeye aliyeanza kazi njema mioyoni mwenu ataimaliza hata siku ya Kristo Yesu." Angalia mahali furaha yake inapoanzia. Si katika hali yake, wala katika uimara wa Wafilipi, bali katika uaminifu wa Mungu anayekamilisha kazi yake. Mtu aliyefungwa minyororo hawezi kuhakikisha chochote kuhusu kesho yake, lakini anaweza kuhakikisha kila kitu kuhusu Mungu wake.
Msingi wa pili ni kwamba Kristo amechukua nafasi ya kila kitu kingine, hata uhai wenyewe. Wafilipi 1:21 inasema: "Kwa maana kwangu mimi kuishi ni Kristo, na kufa ni faida." Hii si kauli ya mtu aliyechoka na maisha. Ni hesabu ya mtu aliyegundua kwamba hana kitu cha kupoteza. Ukiishi, unapata Kristo zaidi; ukifa, unampata Kristo kikamilifu. Mahakama ya Kaisari haikuwa na silaha dhidi ya mtu wa namna hiyo.
Msingi wa tatu ni njia ya kushuka ya Kristo mwenyewe. Baada ya kuwaomba Wafilipi wawe na nia ile ile iliyokuwamo ndani ya Kristo Yesu, Paulo anafikia kilele katika Wafilipi 2:8: "tena, alipoonekana ana umbo kama mwanadamu, alinyenyekea akawa mtii hata mauti, naam, mauti ya msalaba." Hatua baada ya hatua: kutoka usawa na Mungu, hadi umbo la mtumwa, hadi mauti, hadi aina ya mauti iliyochukiwa zaidi katika ulimwengu wa Kirumi. Na ni hapo, chini kabisa, ndipo Mungu anapoingilia kati na kumwadhimisha mno.
Msingi wa nne ni tamaa ya kumjua Kristo hata kupitia mateso. Wafilipi 3:10 inasema: "ili nimjue yeye, na uweza wa kufufuka kwake, na ushirika wa mateso yake, nikifananishwa na kufa kwake;" Paulo haombi kuepuka mateso; anaomba yawe mahali pa kukutana na Bwana wake. Hapa ndipo waraka huu unapotofautiana kabisa na injili za ustawi zinazotuzunguka.
Na hatimaye, msingi wa amri isiyoeleweka: "Furahini katika Bwana sikuzote; tena nasema, Furahini" (Wafilipi 4:4). Amri hii haitoki kwa mtu anayeishi vizuri. Inatoka gerezani. Na sehemu yake muhimu ni maneno mawili "katika Bwana", kwa sababu furaha hii haitegemei kilichotokea leo asubuhi, bali inategemea Yeye asiyebadilika.
Furaha ya Wafilipi si hali ya hewa ya moyo; ni Mtu.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Wazo kwamba mtu anaweza kumfurahia Mungu wakati kila kitu kinaanguka halikuanzia na Paulo. Ni uzi mrefu uliofumwa ndani ya Maandiko tangu mwanzo.
Daudi, akikimbia maadui na mara nyingi akilala mapangoni, aliimba katika Zaburi 16:11: "Mbele za uso wako kuna shibe ya furaha; Na katika mkono wako wa kuume kuna mema ya milele." Furaha haikuwa katika hali yake bali mbele za uso wa Mungu. Nabii Habakuki, akitazamia uvamizi na njaa inayokuja, alifikia hitimisho la kushangaza: "Lakini, nitamfurahia Bwana, nitamshangilia Mungu wa wokovu wangu." Hakusema atafurahia mazao; alisema atamfurahia Mungu pale ambapo mazao hayapo. Na watu waliporudi kutoka utumwani wakilia mbele ya Torati waliyoisikia tena, Nehemia aliwaambia kwamba "furaha ya Bwana ni nguvu yenu" (Nehemia 8:10). Katika Agano la Kale furaha huwa si matokeo ya mambo mazuri; mara nyingi ni silaha inayotolewa kwa watu walio katika shida.
Lakini uzi huu unakaza fundo lake kwa Kristo. Katika Wafilipi 2, Paulo anatumia maneno ya Isaya 45:23, ambapo Bwana anasema kwamba mbele zake kila goti litapigwa na kila ulimi utaapa, na anayaelekeza kwa Yesu: "ili kwa jina la Yesu kila goti lipigwe, la vitu vya mbinguni, na vya duniani, na vya chini ya nchi; na kila ulimi ukiri ya kuwa YESU KRISTO NI BWANA, kwa utukufu wa Mungu Baba" (Wafilipi 2:10-11). Heshima ambayo Mungu alisema hatampa mwingine, anampa Mwana aliyeshuka hadi msalabani.
Yesu mwenyewe aliuweka wazi uhusiano kati ya furaha na njia ya kushuka. Usiku ule ule aliokuwa akienda kukamatwa, aliwaambia wanafunzi wake: "Hayo nimewaambia, ili furaha yangu iwe ndani yenu, na furaha yenu itimizwe" (Yohana 15:11). Na mwandishi wa Waebrania anafafanua jinsi ilivyowezekana: "tukimtazama Yesu, mwenye kuanzisha na mwenye kutimiza imani yetu; ambaye kwa ajili ya furaha iliyowekwa mbele yake aliustahimili msalaba na kuidharau aibu" (Waebrania 12:2). Furaha ilikuwa mbele, msalaba ulikuwa njiani, na hakuzunguka.
Hivyo waraka wa Wafilipi si uvumbuzi mpya; ni tafsiri ya kiutendaji ya msalaba na ufufuo ukiingizwa katika maisha ya kanisa dogo lililokuwa likiteswa. Kile kilichotokea kwa Kristo mara moja kwa ajili yetu, sasa kinafanyika ndani yetu: kushuka, kisha kuinuliwa. Ndiyo maana Paulo anaweza kuandika bila kigugumizi kwamba Wafilipi wamepewa, kwa ajili ya Kristo, si kumwamini tu, ila na kuteswa kwa ajili yake (Wafilipi 1:29). Mateso yanaitwa zawadi, kwa sababu yanatuweka kwenye njia ile ile aliyopita Bwana wetu.
Muundo na mada kuu
Ili kuelewa barua hii, ni vyema kujua mji ilikoelekezwa. Filipi ulikuwa mji wa Makedonia uliopewa jina la Filipo wa Pili, baba yake Aleksanda Mkuu. Baada ya vita maarufu vya mwaka 42 kabla ya Kristo, Warumi waliufanya kuwa koloni la Kirumi na kuwakalisha humo maaskari wastaafu. Wakazi wake walijivunia uraia wa Roma kana kwamba walikuwa Italia yenyewe. Hapo ndipo Paulo alipofika katika safari yake ya pili, kama tunavyosoma katika Matendo ya Mitume 16: Lidia muuzaji wa rangi ya zambarau akaamini, kijakazi mwenye pepo la uaguzi akawekwa huru, Paulo na Sila wakapigwa na kutupwa gerezani, na usiku wa manane wakaimba nyimbo za kumsifu Mungu hata wafungwa wengine wakawasikiliza. Kanisa la Filipi lilizaliwa katikati ya furaha iliyoimbwa gerezani. Barua hii, iliyoandikwa miaka kumi hivi baadaye kutoka gereza lingine, ni kuendeleza wimbo ule ule.
Kuhusu tarehe na mahali, uthibitisho mkubwa unaelekeza Roma, wakati wa kifungo cha nyumbani kilichotajwa mwishoni mwa Matendo ya Mitume, yapata mwaka 60 hadi 62 baada ya Kristo. Paulo anataja walinzi wa Praitorio (Wafilipi 1:13) na watu wa nyumbani mwa Kaisari (Wafilipi 4:22). Wasomi wengine wanapendekeza Efeso au Kaisaria kwa sababu ya umbali wa safari kati ya Roma na Filipi, lakini maoni ya jadi yanabaki na nguvu, na hayabadili ujumbe hata kidogo: mwandishi yuko kifungoni.
Muundo wenyewe unafuata mtiririko wa kirafiki. Sura ya kwanza inaanza na salamu na sala ya shukrani, kisha Paulo anaeleza hali yake kwa maneno yanayopindua matarajio yote: "Basi, ndugu, napenda mjue ya kuwa mambo yaliyonipata yamefaa sana kwa kuendelea kwa Injili" (Wafilipi 1:12). Mnyororo wake ukawa mimbari. Anafunga sura hiyo kwa kuwaita waishi kama inavyoipasa Injili ya Kristo, wakisimama imara pamoja.
Sura ya pili ni moyo wa barua. Wito wa umoja na unyenyekevu unafikia kilele katika wimbo mkubwa wa Kristo: anashuka kutoka namna ya Mungu, anatwaa namna ya mtumwa, anatii hata mauti ya msalaba, na Mungu anamwadhimisha mno. Kisha Paulo anatoa mifano miwili hai ya njia hiyo ya chini: Timotheo, anayeutafuta ustawi wa wengine na si wake, na Epafrodito, mjumbe wa Wafilipi aliyekaribia kufa kwa ajili ya kazi ya Kristo.
Sura ya tatu inageuka na kuwa onyo kali dhidi ya wale waliotaka kuongeza tohara na matendo ya sheria juu ya Injili. Paulo anaorodhesha sifa zake zote za kidini na kuzihesabu kuwa hasara kwa ajili ya uzuri usio na kiasi wa kumjua Kristo Yesu. Kisha anawakumbusha kwamba "sisi, wenyeji wetu uko mbinguni" (Wafilipi 3:20), kauli yenye nguvu ya ajabu katika mji uliojivunia uraia wa Kirumi kuliko kitu chochote.
Sura ya nne inashuka hadi kwenye hali halisi: ugomvi kati ya wanawake wawili, wito wa kufurahi, dawa dhidi ya wasiwasi, mafunzo kuhusu kuridhika, na shukrani kwa zawadi waliyotuma. Mada kuu ni nne zinazoshikamana: furaha katika Bwana, umoja wa kanisa, njia ya kushuka ya Kristo, na Injili inayosonga mbele hata kupitia vifungo.
Mistari muhimu kutoka kitabu hiki
Wafilipi 1:6 ni msingi wa uhakika wa Mkristo: "Nami niliaminilo ndilo hili, ya kwamba yeye aliyeanza kazi njema mioyoni mwenu ataimaliza hata siku ya Kristo Yesu." Neno "kazi njema" halimaanishi mradi wa kanisa bali kazi ya neema ndani yao, iliyoanza siku walipoamini. Mstari huu unagusa kidonda cha wengi wetu: hofu ya kwamba tutamchosha Mungu, au kwamba tutashindwa njiani. Paulo anasema uhakika wetu hautegemei nguvu ya mshiko wetu kwa Mungu, bali nguvu ya mshiko wa Mungu kwetu. Yule aliyeanza ndiye atakayemaliza, na tarehe ya mwisho imewekwa, siku ya Kristo Yesu.
Wafilipi 2:8 ni mahali ambapo theolojia inakuwa wimbo: "tena, alipoonekana ana umbo kama mwanadamu, alinyenyekea akawa mtii hata mauti, naam, mauti ya msalaba." Neno "naam" linaongeza mshtuko wa makusudi, kana kwamba Paulo anataka tusimame hapo. Si kifo tu, bali kifo cha aibu kuu, adhabu iliyohifadhiwa kwa watumwa na waasi. Mungu wa kweli aliingia mahali pa chini kabisa pa aibu ya binadamu. Hii ndiyo sababu Mkristo anaweza kuvumilia kushushwa: hakuna shimo analoweza kuingia ambalo Bwana wake hajapita kabla yake.
Wafilipi 4:13 ndio mstari unaotumiwa vibaya kuliko yote katika barua hii: "Nayaweza mambo yote katika yeye anitiaye nguvu." Haukuandikwa kuhusu mitihani, mechi za mpira, au mikataba ya biashara. Unakaa kati ya mistari inayozungumzia kujifunza kuridhika. Paulo anasema anajua kudhiliwa na anajua kufanikiwa, amefundishwa kushiba na kuona njaa, kuwa na vingi na kupungukiwa. Ndipo anaposema anayaweza mambo yote. Yaani: nina nguvu ya kuvumilia hali yoyote Kristo anayoniruhusu kupitia. Hii si ahadi kwamba utapata kila unachotaka; ni ahadi kubwa zaidi, kwamba utasimama hata usipopata.
Nayaweza mambo yote: yaani, navumilia hali yoyote.
Mwongozo wa vitendo wa kusoma Wafilipi
Waraka wa Wafilipi una mistari 104 tu, na unaweza kusomwa kwa sauti kwa dakika kumi na tano. Jaribu hilo kwanza, siku ya kwanza: soma barua nzima mfululizo, kama ungepokea barua kutoka kwa rafiki. Usisimame kutafakari kila mstari. Sikiliza tu sauti ya mtu anayeandika kutoka gerezani, na andika maneno yanayojirudia.
Siku ya pili, kaa na sura ya kwanza na jiulize jinsi Paulo anavyotafsiri mazingira yake magumu. Linganisha Wafilipi 1:12 na hali yako mwenyewe, kisha sali Wafilipi 1:6 kwa ajili ya mtu mmoja ambaye umekata tamaa kumhusu.
Siku ya tatu, soma Wafilipi 2:1-11 polepole, mara tatu. Ikiwezekana, iimbe au isome kwa sauti. Fuatilia hatua za kushuka kwa Kristo, kisha hatua za kuinuliwa kwake, na jiulize ni wapi Mungu anakuita wewe kushuka wiki hii.
Siku ya nne, soma Wafilipi 2:12 hadi 3:1. Angalia jinsi Timotheo na Epafrodito wanavyoishi wimbo wa sura hiyo kiutendaji. Unyenyekevu wa Kristo si wazo; una majina na nyuso.
Siku ya tano, soma sura ya tatu nzima. Andika orodha yako binafsi ya mambo unayojivunia, kisha soma tena Wafilipi 3:7-8 na uulize kwa unyofu ni nini ungekubali kupoteza ili kumjua Kristo zaidi.
Siku ya sita, kaa na Wafilipi 4:4-9. Fanya mazoezi halisi: chukua wasiwasi mmoja unaokusumbua sasa hivi, ubadilishe kuwa sala pamoja na shukrani kama Wafilipi 4:6 inavyoagiza, kisha andika mambo matano ya kweli, safi na yenye sifa njema ya kutafakari badala yake.
Siku ya saba, rudia kusoma barua nzima tena. Utashangaa jinsi ilivyobadilika. Ikiwa unasoma na kikundi, mgawanye barua katika vipindi vinne vinavyolingana na sura zake, na kila mtu alete swali moja la kweli, si la kitheolojia tu bali la maisha. Na kumbuka kuisoma ukijua kwamba mwandishi hakuwa huru; hilo pekee hubadilisha maana ya kila "furahini".
Kioo
Unajua lile wimbi la hofu linalokuja saa tisa usiku, pale ambapo kila kitu kinaonekana kikubwa kuliko ilivyo? Bili ya shule isiyolipika, uchunguzi wa daktari unaosubiriwa, ndoa iliyopoa, kazi inayoning'inia. Wafilipi 4:6 inakuambia moja kwa moja: "Msijisumbue kwa neno lo lote; bali katika kila neno kwa kusali na kuomba, pamoja na kushukuru, haja zenu na zijulikane na Mungu." Usipuuze maneno "pamoja na kushukuru". Hapo ndipo mstari huu unapokuwa mgumu. Ni rahisi kuomba ukiwa na hofu; ni vigumu kushukuru ukiwa na hofu. Lakini shukrani ndiyo inayokukumbusha kwamba Mungu aliyekutendea mema jana hajabadilika usiku wa leo.
Na kuna jambo lingine ambalo barua hii hunigusa mimi, na pengine itakugusa wewe. Wafilipi walikuwa na tatizo la watu wawili wasioelewana, Euodia na Sintike. Majina yao yameingia katika Maandiko matakatifu milele kwa sababu hawakuweza kupatana. Je, kuna jina linalokuja akilini mwako sasa hivi? Ndugu usiyemsalimia tena, mfanyakazi mwenzako unayemkwepa, mtu wa kanisani unayemzungumzia vibaya? Paulo haanzi kwa kuuliza nani alikosea. Anaanza kwa kuelekeza kwenye Kristo aliyeshuka. Mtu anayeona njia ya kushuka ya Bwana wake hawezi kubaki akipigania kuwa juu katika mabishano madogo.
Labda kipimo cha kweli cha barua hii ni hiki: unachoona kuwa hasara. Paulo alihesabu cheo chake, elimu yake, na heshima yake kuwa taka kwa ajili ya Kristo. Wewe unashikilia nini kwa mikono miwili? Sifa? Usalama wa fedha? Haki ya kuwa sahihi? Furaha unayoitafuta huenda ipo upande wa pili wa kitu unachoogopa kukiachia.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto wanaelewa gereza, na wanaelewa nyimbo. Hilo linafanya waraka wa Wafilipi kuwa rahisi kwao kuliko tunavyodhani. Unaweza kuanza hivi: "Kulikuwa na mtu aitwaye Paulo. Watu wabaya walimfunga minyororo kwa sababu alikuwa akiwaambia watu habari njema za Yesu. Lakini Paulo hakulia siku nzima. Aliandika barua kwa rafiki zake, na katika barua ile aliandika tena na tena neno moja: furaha. Kwa nini? Kwa sababu Yesu alikuwa pamoja naye hata gerezani, na hakuna mnyororo unaoweza kumfunga Yesu."
Kisha waambie habari ya Matendo ya Mitume 16, ambapo Paulo na Sila waliimba usiku wa manane na ardhi ikatetemeka. Watoto hawatasahau picha hiyo. Na waeleze kwa sentensi rahisi kwamba Yesu mwenyewe alishuka chini kabisa, akaacha utukufu wa mbinguni, akawa mtoto mdogo, kisha akafa msalabani, na Mungu Baba akamwinua juu ya wote. Furaha ya Mkristo ni kujua kwamba Yesu alishuka ili atubebe juu.
Epuka kuwaambia watoto kwamba Wakristo hawahuzuniki kamwe. Si kweli, na watagundua haraka. Badala yake waonyeshe tofauti kati ya kucheka na kuwa na furaha ya ndani inayotoka kwa kujua kwamba Mungu yupo karibu hata siku mbaya.
Kwa wazazi, walezi na walimu wa Shule ya Jumapili, tumeandaa maelezo ya kina ya waraka huu yaliyotengenezwa kulingana na umri: kwa watoto wadogo wa miaka mitatu hadi sita, kwa wale wa shule ya msingi kati ya miaka saba na kumi na miwili, na kwa vijana wa miaka kumi na miwili na zaidi, ambao maswali yao kuhusu mateso na maana ya maisha huwa makali zaidi na yanastahili majibu ya kweli.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Waraka wa Wafilipi uliandikwa na nani?
Paulo mtume ndiye mwandishi, na anajitambulisha mwenyewe katika mstari wa kwanza pamoja na Timotheo, aliyekuwa naye wakati ule. Timotheo pengine aliandika kwa mkono wake au alishiriki katika kutunga salamu, lakini sauti, historia na hisia za barua nzima ni za Paulo. Kati ya nyaraka zote zinazohusishwa na Paulo, hii ni miongoni mwa zile ambazo karibu wasomi wote, hata wale wenye mashaka mengi, wanakubali kwamba ni yake kweli. Ushahidi wa ndani ni mzito: anataja kifungo chake, historia yake kama Farisayo, na uhusiano wa muda mrefu na kanisa la Filipi.
Waraka wa Wafilipi uliandikwa lini na kutoka wapi?
Maoni ya kawaida ni kwamba Paulo aliandika kutoka Roma wakati wa kifungo cha nyumbani kilichoelezwa mwishoni mwa Matendo ya Mitume, yapata mwaka 60 hadi 62 baada ya Kristo. Dalili kubwa ni kutajwa kwa walinzi wa Praitorio katika Wafilipi 1:13 na salamu kutoka kwa watu wa nyumbani mwa Kaisari katika Wafilipi 4:22. Wengine wanapendekeza Efeso katika miaka ya hamsini, hasa kwa sababu safari kati ya Filipi na Roma ilikuwa ndefu sana kwa ujumbe uliotumwa mara kadhaa. Bila kujali jibu, kifungo ni hakika, na ndicho kinachoipa barua uzito wake.
Kwa nini Paulo anazungumzia furaha mara nyingi hivyo?
Kwa sababu kanisa la Filipi lilikuwa katika hatari ya kukata tamaa. Mwanzilishi wao alikuwa gerezani, mjumbe wao Epafrodito alikuwa amekaribia kufa, walikuwa wakiteswa na majirani zao, na kulikuwa na mifarakano midogo ndani yao. Paulo hataki kuwapa pole tu; anataka kuwaonyesha kwamba furaha ya Kikristo haitegemei mazingira bali inategemea Kristo aliye hai. Ndiyo maana amri yake katika Wafilipi 4:4 haisemi furahini kwa sababu mambo ni mazuri, bali "Furahini katika Bwana sikuzote."
Wafilipi 4:13 inamaanisha kweli kwamba naweza kufanikiwa katika kila kitu?
Hapana, na kuusoma hivyo kunaubadilisha kuwa ahadi ambayo Paulo hakuitoa. Mstari huu unakaa katikati ya maelezo kuhusu kuridhika: Paulo anasema amejifunza kushiba na kuona njaa, kuwa na vingi na kupungukiwa. Kisha anasema "Nayaweza mambo yote katika yeye anitiaye nguvu." Maana yake ni kwamba Kristo anampa nguvu ya kuvumilia hali yoyote, si nguvu ya kupata chochote anachotamani. Hii kwa kweli ni ahadi kubwa zaidi, kwa sababu inakusimamisha hata pale ambapo maombi yako hayajajibiwa kama ulivyotaka.
Wafilipi 1:21 inamaanisha nini kusema "kuishi ni Kristo, na kufa ni faida"?
Paulo anafanya hesabu ya kweli ya mtu anayeweza kuhukumiwa kifo wakati wowote. Ikiwa ataendelea kuishi, maisha yake yote yana kusudi moja: Kristo, kazi yake, kanisa lake, na habari njema. Ikiwa atakufa, hatapoteza chochote bali atapata zaidi, kwa sababu atakuwa pamoja na Kristo moja kwa moja. Kwa hiyo mateso hayana silaha dhidi yake. Mstari huu si dharau kwa maisha, bali ni tangazo kwamba kifo kimepoteza uwezo wake wa kumtisha anayemiliki uzima wa milele.
Je, Wafilipi 2:12 inafundisha kwamba tunapaswa kujipatia wokovu kwa matendo yetu?
Hapana, na mstari unaofuata unalifafanua wazi. Paulo anasema tuutimize wokovu wetu kwa kuogopa na kutetemeka, kisha anaongeza mara moja kwamba ni Mungu atendaye kazi ndani yetu, kutaka kwetu na kutenda kwetu. Hatuutengenezi wokovu; tunaufanyia kazi kwa nje kile ambacho Mungu amekiweka ndani. Ni kama mtoto anayerithi shamba kubwa akilima kwa bidii; halinunui, ameshapewa. Neema haitufanyi wavivu; inatupa sababu ya kweli ya kujibidiisha.
Kanisa la Filipi lilianzishwaje?
Lilianza katika safari ya pili ya Paulo, kama tunavyosoma katika Matendo ya Mitume 16. Paulo alipata maono ya mtu wa Makedonia akimwomba avuke, na akafika Filipi. Mtu wa kwanza kuamini alikuwa Lidia, mwanamke wa biashara aliyeuza rangi ya zambarau. Kisha Paulo alimtoa pepo kijakazi mmoja aliyekuwa akiwapatia mabwana zake faida kwa uaguzi, jambo lililowakasirisha na kusababisha Paulo na Sila wapigwe na kufungwa. Usiku ule waliimba, tetemeko likatokea, na mlinzi wa gereza na nyumba yake yote wakaamini. Kanisa lilianza na wanawake, watumwa na askari.
Euodia na Sintike walikuwa nani?
Walikuwa wanawake wawili wa kanisa la Filipi waliokuwa na mgogoro, na Paulo anawataja kwa majina katika Wafilipi 4:2 akiwasihi wapatane katika Bwana. Hawakuwa watu wa pembeni; Paulo anasema walijitaabisha pamoja naye katika Injili. Hiyo inatufundisha jambo zito: hata watumishi waaminifu na wenye bidii wanaweza kugombana kiasi cha kutishia amani ya kanisa zima. Paulo haingii katika kuamua nani alikuwa sahihi. Anawaelekeza wote wawili kwenye nia ile ile iliyokuwamo ndani ya Kristo Yesu.
Nini tofauti kati ya furaha ya Kikristo na raha ya kawaida?
Raha hutegemea kile kinachotokea; hubadilika na habari za asubuhi, afya ya mwili, na hali ya mfukoni. Furaha ambayo Paulo anaizungumzia imeunganishwa na Mtu, si na mazingira, ndiyo maana huitwa "furaha katika Bwana". Haimaanishi Mkristo hahuzuniki. Paulo mwenyewe anasema angepata huzuni juu ya huzuni kama Epafrodito angekufa. Lakini chini ya huzuni kuna msingi usioondoka: Kristo amefufuka, kazi ya Mungu ndani yetu itakamilika, na mwisho wa hadithi tayari umejulikana.
Epafrodito alikuwa nani na kwa nini ni muhimu?
Alikuwa Mkristo wa Filipi aliyetumwa na kanisa kupeleka zawadi kwa Paulo gerezani na kumhudumia. Akiwa huko aliugua sana hata karibu kufa, na habari zilipowafikia Wafilipi, walihuzunika; naye akahuzunika kwa kuwa walijua ni mgonjwa. Paulo anamrudisha nyumbani kwa heshima kubwa, akimwita ndugu, mtenda kazi mwenzake, na askari mwenzake. Umuhimu wake ni kwamba anaonyesha wimbo wa Wafilipi 2 ukitendeka kiutendaji: mtu wa kawaida akijihatarisha kwa ajili ya wengine, bila kutafuta jina.
Kwa nini Paulo anasema mateso ni zawadi?
Katika Wafilipi 1:29 anaandika kwamba Wafilipi wamepewa, kwa ajili ya Kristo, si kumwamini tu bali na kuteswa kwa ajili yake. Neno analolitumia ni lile lile la kupewa kwa neema. Maana yake si kwamba maumivu ni mazuri yenyewe, bali kwamba kuteseka kwa ajili ya Kristo ni ishara ya kuwa mali yake na njia ya kumjua kwa undani zaidi, kama Wafilipi 3:10 inavyoeleza. Mungu hatoi mateso kama adhabu kwa watoto wake; anayageuza yawe mahali pa kukutana naye.
Nianze wapi kusoma waraka wa Wafilipi?
Anza kwa kusoma barua nzima mara moja kwa sauti, kwa sababu ndivyo ilivyokusudiwa kusikilizwa katika mkutano wa kanisa. Baada ya hapo, rudi kwenye Wafilipi 2:1-11 na ukae hapo kwa siku kadhaa, kwa sababu kila kitu kingine katika barua kinatoka hapo. Kisha shughulikia sura ya nne, ambapo mafundisho yanagusa wasiwasi, mahusiano, fedha na kuridhika. Ni vizuri kusoma pia Matendo ya Mitume 16 ili kuona mwanzo wa kanisa hilo, kwa sababu kujua habari ya Lidia na mlinzi wa gereza hufanya barua ieleweke mara mbili zaidi.
Kwa kuhitimisha
Tumeisoma barua hii si kama kitabu cha kutia moyo tu, bali kama ushuhuda wa mtu aliyegundua kwamba njia ya kushuka ndiyo njia ya furaha. Kristo aliacha utukufu, akatwaa umbo la mtumwa, akatii hata mauti ya msalaba, na Mungu akamwinua juu ya kila jina. Paulo akafuata njia ile ile, akapoteza cheo, usalama na uhuru, na akapata kitu kisichoweza kuibwa na mnyororo wowote. Ndiyo maana anaweza kuamuru kwa upole, kutoka chumba cha kifungo, kwamba tufurahi katika Bwana sikuzote.
Ikiwa unataka kuendelea, chukua wiki moja na mwongozo wa kusoma ulio hapo juu, na usome barua hii kila siku kwa sauti. Kisha tafakari kwa kina mistari ya msingi: Wafilipi 1:6 kwa uhakika wako, Wafilipi 2:8 kwa unyenyekevu wako, Wafilipi 3:10 kwa tamaa yako ya kumjua Kristo, na Wafilipi 4:6 kwa hofu zako. Mungu aliyeanza kazi njema ndani yako hakuanza mchezo. Ataimaliza, hata siku ya Kristo Yesu, na furaha hiyo hakuna anayeweza kukuondolea.
