Ang Ama Namin: Ang Panalanging Itinuro ni Jesus

Panimula

May isang bata sa Marikina na ipinapanalangin ang "Ama Namin" tuwing gabi bago matulog, kabisado hanggang sa huling pantig, pero minsan ay nakatulog na siya bago pa matapos. Nakakatawa, pero ganoon din ang nangyayari sa marami sa atin. Kabisado natin ang panalangin, sinasabi natin sa misa, sa lamay, sa graduation, sa pagbubukas ng miting ng barangay. At dahil kabisado, unti-unting hindi na natin naririnig ang sinasabi natin.

Pero nang tanungin ng mga alagad si Jesus kung paano manalangin, hindi siya nagbigay ng mahabang lecture. Nagbigay siya ng animnapung salita na kayang tandaan ng bata at hindi kayang kaparisan ng pinakamatalinong teologo. Sa gabay na ito, aalisin natin ang alikabok ng pagkasanayan. Titingnan natin ang bawat linya, susundan natin ito mula Genesis hanggang Apocalipsis, ihaharap natin ang mga maling akala, at hahanapin natin kung paano ito nabubuhay sa totoong araw-araw natin.

Ang tuon ng gabay na ito

May isang bagay sa Ama Namin na madaling hindi mapansin: walang "ako" doon. Wala ni isa. "Ama namin," "ibigay mo sa amin," "ipatawad mo sa amin," "huwag mo kaming ihatid," "iligtas mo kami." Pitong kahilingan, at lahat ay maramihan. Ang panalanging itinuro ni Jesus ay hindi panalangin ng ulila na nag-iisa sa isang silid, kundi panalangin ng isang pamilyang inampon ng Diyos. Iyan ang tuon ng gabay na ito: ang Ama Namin ay hindi listahan ng mga dasal na sasabihin, kundi paraan ng pagsasalita ng isang anak na kasama ng mga kapatid. Kapag naintindihan mo ang "namin," magbabago ang lahat.

Ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol sa panalanging Ama Namin?

Dalawang beses ibinigay ni Jesus ang panalanging ito, at mahalaga ang pagkakaiba ng pinagmulan ng dalawa.

Sa Mateo, bahagi ito ng Sermon sa Bundok. Kababanggit lang ni Jesus ng mga taong nananalangin sa mga kanto para mapansin, at ng mga taong nag-aakalang mapapapayag nila ang Diyos sa dami ng salita. Pagkatapos ay sinabi niya: "Magsiganito nga ang panalangin ninyo: Ama namin na nasa langit ka, sambahin nawa ang pangalan mo. Dumating nawa ang kaharian mo. Gawin nawa ang iyong kalooban, kung paano sa langit, gayon din naman sa lupa. Ibigay mo sa amin ngayon ang aming kakanin sa araw-araw. At ipatawad mo sa amin ang aming mga utang, gaya naman namin na nagpatawad sa mga may utang sa amin. At huwag mo kaming ihatid sa tukso, kundi iligtas mo kami sa masama" (Mateo 6:9-13). Hindi ito panalangin para pumorma. Panalangin ito para sa mga taong naiintindihan na nakikinig ang Ama bago pa sila magbukas ng bibig.

Sa Lucas, may hiling ang isang alagad: "Panginoon, turuan mo kaming manalangin, na gaya naman ng pagtuturo ni Juan sa kaniyang mga alagad" (Lucas 11:1). Napakaganda ng konteksto: kababalik lang ni Jesus mula sa kaniyang sariling pananalangin. Nakita nila ang kaniyang mukha pagkatapos, at naisip nila, gusto namin nito. Ang sagot niya sa Lucas 11:2-4 ay mas maikli, mas hubad, nagsisimula sa isang salita: "Ama." Iyon lang. Walang titulo, walang pormalidad. Ganoon kalapit ang Diyos sa pagtingin ni Jesus.

Ang pundasyon ng buong panalangin ay ang salitang "Ama." At hindi ito imbento ng Bagong Tipan. Matagal nang sinasabi ng Kasulatan: "Kung paanong ang ama ay naaawa sa kaniyang mga anak, gayon naaawa ang Panginoon sa kanilang nangatatakot sa kaniya" (Awit 103:13). Hindi Ama na malayo at mailap, kundi Ama na naaawa, na alam ang gawa ng kaniyang mga kamay, na naaalala niyang alabok tayo.

At paano nating natatawag na Ama ang Diyos? Hindi dahil karapatan natin ito. Ipinaliwanag ni Pablo: "Sapagkat hindi ninyo muling tinanggap ang espiritu ng pagkaalipin sa ikinatatakot; kundi ang tinanggap ninyo'y ang espiritu ng pagkukupkop, na dahil dito'y sumisigaw tayo, Abba, Ama" (Roma 8:15). Pagkukupkop. Pag-aampon. Ang Ama Namin ay panalangin ng mga taong dinala sa loob ng pamilya na hindi nila pinasukan sa pamamagitan ng dugo kundi sa pamamagitan ng biyaya.

Kaya nga may tiwala tayo sa pananalangin, at hindi kunwaring tiwala: "At ito ang nasa ating pagkakatiwala sa kaniya, na kung tayo'y humingi ng anumang bagay na ayon sa kaniyang kalooban, ay dinidinig tayo niya: At kung ating nalalaman na tayo'y dinidinig niya sa anumang bagay na ating hingin, ay nalalaman natin na nasa atin ang mga kahilingan na sa kaniya'y ating hiningi" (1 Juan 5:14-15). Pansinin: "ayon sa kaniyang kalooban." Hindi ito blangkong tseke. Kaya nga nasa gitna ng Ama Namin ang "gawin nawa ang iyong kalooban," dahil ang pananalangin ay hindi pagpapabago sa isip ng Diyos kundi pagsakay sa kaniyang kalooban.

Tatlong kahilingan tungkol sa Diyos ang nauuna: pangalan niya, kaharian niya, kalooban niya. Pagkatapos ay apat tungkol sa atin: pagkain, kapatawaran, pangangalaga sa tukso, pagkaligtas sa masama. At sa lahat ng apat na iyon, maramihan ang panghalip. Hindi "ibigay mo sa akin," kundi "ibigay mo sa amin."

Walang "ako" sa Ama Namin.

Ang tema na dumadaloy sa buong Bibliya

Kung babasahin mo ang Ama Namin nang may kaalaman sa Lumang Tipan, mapapansin mo na halos bawat linya ay may ugat na malalim sa kasaysayan ng Israel.

Ang "Ama namin" ay hindi bago. Sinabi ng Diyos kay Faraon na ang Israel ay kaniyang panganay na anak (Exodo 4:22), at tinanong ni Moises ang bayan kung bakit nila sinusuklian ng kasamaan ang Ama na nagpalaya sa kanila (Deuteronomio 32:6). Umiiyak si Isaias, "Ikaw ay aming ama," kahit tila kinalimutan sila ng mga ninuno (Isaias 63:16), at sa Isaias 64:8 ay sinasabi niyang tayo ang luwad at ang Diyos ang magpapalayok. Ang bago sa turo ni Jesus ay hindi ang salitang Ama kundi ang lapit: hindi lang bansa ang nagsasabi nito sa isang panata, kundi bawat alagad, sa salitang Abba, ang salitang gamit ng bata sa kaniyang tatay.

Ang "sambahin nawa ang pangalan mo" ay dalangin ni Ezekiel, na nangako ang Diyos na babanalin niya ang kaniyang dakilang pangalan na nilapastangan sa harap ng mga bansa (Ezekiel 36:23). Ang "dumating nawa ang kaharian mo" ay pangarap ni Daniel, na magtatayo ang Diyos ng kahariang hindi magigiba magpakailanman (Daniel 2:44). Ang "aming kakanin sa araw-araw" ay ang manna sa disyerto, na tig-isang araw lang ang kinukuha at nabubulok kapag sinobrahan (Exodo 16), at ang panalangin ng matalinong tao sa Kawikaan 30:8 na huwag siyang bigyan ng kahirapan ni ng kayamanan kundi ng sapat lamang. Ang "ipatawad mo sa amin ang aming mga utang" ay ang Taon ng Jubileo, kung saan binubura ang utang at pinapalaya ang alipin (Levitico 25). At ang "iligtas mo kami sa masama" ay ang buong kuwento ng Exodo: isang bayang inilabas mula sa kapangyarihang hindi nila kayang lampasan sa sarili nilang lakas.

Isa sa pinakamalinaw na tinig ng Lumang Tipan ay ang paanyaya: "Inyong hanapin ang Panginoon samantalang siya'y masusumpungan, magsitawag kayo sa kaniya samantalang siya'y malapit: lisanin ng masama ang kaniyang lakad, at ng liko ang kaniyang mga pagiisip: at manumbalik siya sa Panginoon, at kaawaan niya siya; at sa aming Diyos, sapagkat siya'y magpapatawad ng sagana" (Isaias 55:6-7). Ito ang pinto papasok sa Ama Namin. Bago ka makapagsabi ng "Ama," may pagbabalik, at ang tinatakbuhan mo ay isang Diyos na magpapatawad ng sagana, hindi ng katiting.

At lahat ng ito ay nagtatagpo kay Cristo. Siya ang tanging may karapatang tumawag sa Diyos na Ama sa likas na paraan, at siya ang nagbukas ng pinto para maging kasama natin sa panalangin. Sa Getsemani ay ipinanalangin niya ang pinakamahirap na linya ng Ama Namin: hindi ang kaniyang kalooban kundi ang kalooban ng Ama (Lucas 22:42). Sa krus ay ipinanalangin niya ang kapatawaran para sa mga nagpako sa kaniya (Lucas 23:34), at ipinagkatiwala niya ang kaniyang espiritu sa mga kamay ng Ama (Lucas 23:46). Sa Juan 17 ay nanalangin siya para sa pagkakaisa ng mga tao niya, na para bang binubuo niya ang "namin" na ipapanalangin natin.

At sa dulo ng Bibliya, natupad ang bawat kahilingan. Sinasamba ang pangalan ng Diyos ng lahat ng bansa (Apocalipsis 15:4), dumating ang kaharian, natapos ang gutom at ang luha (Apocalipsis 21:4), at pinuksa na ang masama. Ang huling panalangin ng Kasulatan ay maikling bersyon lamang ng "dumating nawa ang kaharian mo": halina, Panginoong Jesus (Apocalipsis 22:20).

Mga karaniwang maling akala

Na ito ay isang pormula na may bisa sa dami ng pagsasabi. Ito ang unang gustong itama ni Jesus, dahil bago pa niya ibigay ang panalangin ay binalaan niya ang mga alagad na huwag gumamit ng maraming salita na tulad ng mga hindi nakakakilala sa Diyos, dahil alam na ng Ama ang kailangan nila bago pa sila humiling (Mateo 6:7-8). Kagila-gilalas na katotohanan iyon: ang Ama Namin ay hindi ibinigay para makuha ang atensyon ng Diyos kundi dahil nakuha na natin ito. Hindi bawal ang paulit-ulit na pananalangin ng mga salitang ito; ang bawal ay ang pag-asa na ang bilang ng pagsasabi ang magbabago sa Diyos.

Na awtomatiko nang Ama ng lahat ng tao ang Diyos sa parehong paraan. Tunay na siya ang Manlalalang ng lahat at siya ang nagpapasikat ng araw sa masama at mabuti (Mateo 5:45). Pero ang tawag na "Abba" ay tawag ng inampon, hindi ng dumaraan. Sinasabi ng Juan 1:12 na ang mga tumanggap kay Cristo ang binigyan ng karapatang maging anak ng Diyos. Kaya ang Ama Namin ay hindi pambansang awit ng sangkatauhan kundi panalangin ng pamilya ng Diyos. At dahil doon, ito rin ang pinakamatinding paanyaya: kung wala ka pa sa loob, ang pinto ay nakabukas, at ang Isaias 55:6-7 ang direksyon.

Na kailangan nating bayaran ang kapatawaran sa pamamagitan ng pagpapatawad natin. Nakalilito ang "gaya naman namin na nagpatawad sa mga may utang sa amin," lalo na kapag idinagdag mo ang Mateo 6:14-15. Pero hindi ito palitan ng kalakal. Hindi sinasabi ni Jesus na ang pagpapatawad natin ang bumabayad sa utang natin sa Diyos; imposible iyon, dahil ang utang natin sa Diyos ay tulad ng sampung libong talento sa talinghaga at ang sa atin ay tulad ng sandaang denario (Mateo 18:23-35). Ang sinasabi niya ay ganito: ang pusong hindi kayang magbigay ng kapatawaran ay pusong hindi pa talaga tumanggap nito. Ang biyaya ay hindi imbakan; dumadaloy ito, o hindi naman totoo.

Na ang Diyos ang nagtutukso sa atin, kaya kailangan siyang pakiusapan. Malinaw ang Santiago 1:13 na hindi tinutukso ng Diyos ang sinuman. Kaya ang "huwag mo kaming ihatid sa tukso" ay hindi pakiusap sa isang Diyos na naglalagay ng patibong, kundi pag-amin ng isang taong kilala ang sariling kahinaan: huwag mo kaming payagang makarating sa lugar kung saan babagsak kami. Kasama nito ang "iligtas mo kami sa masama," isang kahilingan ng mga taong alam na may kaaway silang hindi kayang lampasan sa sariling lakas. Ganito pala mananalangin ang tapat na tao: hindi nagyayabang ng tibay, kundi umaamin ng pangangailangan.

Isabuhay ito ngayon

Ang pinakapraktikal na gamit ng Ama Namin ay hindi ang sabihin ito nang mabilis, kundi ang gamitin ito na balangkas at pag-unahan ang bawat linya ng pahinga.

Simulan sa "Ama namin na nasa langit ka." Bago ka humiling ng kahit ano sa umagang iyon, itanong mo sa sarili mo: kaninong anak ako? Kung nakikipagkita ka mamaya sa boss na nakakapagpaliit sa iyo, o pumapasok ka sa isang pamilyang matagal nang hindi ka tinatanggap, ang linyang ito ang nagtatakda ng pagkakakilanlan mo bago pa nila mabigyan ng pangalan ang iyong halaga.

Pagkatapos ay ang "sambahin nawa ang pangalan mo." Ito ang linyang nagliligtas sa panalangin natin mula sa pagkalubog sa sarili. Pangalanan mo ang isang bagay na narinig o nakita mo kahapon na nagpakita ng kabutihan ng Diyos, kahit maliit lang.

Sa "dumating nawa ang kaharian mo, gawin nawa ang iyong kalooban," ilagay mo ang mga desisyong nasa harap mo: ang trabahong inaalok sa Dubai, ang pasyang mag-asawa, ang kursong pipiliin ng anak mo. Hindi ka humihingi ng pahintulot para sa plano mo; nagbubukas ka ng kamay.

Ang "ibigay mo sa amin ngayon ang aming kakanin sa araw-araw" ay nagiging tunay kapag hawak mo ang bayarin. Maraming Filipinong nananalangin nito sa kalagitnaan ng buwan kung kailan wala nang laman ang pitaka. At dito unang napapansin ang "amin": kapag ipinanalangin mo ang pagkain ninyong lahat at may laman ang mesa mo ngayon, hindi ka makakatakas sa katanungan kung sino ang kailangang bigyan mo ng kanin bukas.

Sa "ipatawad mo sa amin ang aming mga utang," huwag kang mananatili sa mga pangkalahatang pag-amin. Pangalanan mo ang totoong nangyari kahapon: ang tinig na ginamit mo sa anak mo, ang sinabi mo tungkol sa kapatid mo sa likod niya, ang hindi mo ginawa para sa mahina. Pagkatapos, banggitin mo ang taong pinakamahirap mong patawarin, at sabihin mong ipinapasa mo ang kanilang utang sa Ama.

Sa "huwag mo kaming ihatid sa tukso, kundi iligtas mo kami sa masama," maging tiyak ka. Alam mo kung saan ka nadudulas: ang telepono sa gabi, ang paninigarilyo ng galit, ang pagkukwenta sa sugal, ang pagsisinungaling para makaiwas sa gulo. Ipangalan mo ito bago ka nito abutan.

At panghuli, pag-isipan mong dasalin ito kasama ng iba, kahit isang beses sa isang linggo. Sa hapag-kainan, sa telepono kasama ang magulang na nasa probinsiya, sa tabi ng kama ng maysakit. Hindi ito panalangin ng nag-iisa. Kapag sinabi mo itong kasama ng ibang tao, naririnig mo sa wakas ang totoong tunog nito.

Ang Salamin

Tanungin kita ng isang bagay na hindi mo kailangang sagutin ng malakas.

Sinasabi mo bang "Ama namin" pero nabubuhay ka na parang ulila? May mga tao na kabisado ang panalangin pero ang lakad ng buhay nila ay parang walang nag-iingat sa kanila. Ikaw ang bumabangon ng alas-kwatro, ikaw ang nag-aayos ng lahat, ikaw ang hindi makatulog dahil kung hindi ka mag-iisip, walang mag-iisip. Ang pagod na iyon ay hindi katapangan; madalas ay kawalan ng pagtitiwala. Ang linyang "ibigay mo sa amin ngayon" ay tumutusok doon, dahil ang taong may iniingatang lihim na kaligtasan sa sariling lakas ay hindi kayang humingi ng araw-araw.

Sinasabi mo ba ang "gawin nawa ang iyong kalooban" na may maliit na nakasulat na kondisyon sa ilalim: basta hindi nito galawin ang trabaho ko, ang pera ko, ang katawan ko, ang oras ko, ang mga plano ko para sa anak ko? Alam nating lahat ang panalanging iyon. Panalangin ito ng taong hindi nagbubukas ng kamay kundi nagpapasa ng aprubadong proposal.

At ang pinakamasakit. May pangalan bang ayaw mong lumabas sa bibig mo? Kapag sinabi mo ang "ipatawad mo sa amin ang aming mga utang, gaya naman namin na nagpatawad sa mga may utang sa amin," may taong tinatanggihan mo ng kapatawaran na pilit na ipinasama ni Jesus sa panalangin mo. Hindi iyon kalupitan; iyon ang paraan ng Ama para ilabas ka sa bilangguang ikaw ang nagbuo. Hindi mo kailangang maramdaman na kaya mo. Kailangan mo lang sabihin sa kaniya: hindi ko kayang bitiwan, ikaw ang magbitaw sa akin.

Pero pakinggan mo rin ito. Kapag sinabi mo ang panalanging ito, hindi ka nakikiusap sa isang estranghero. Nakikinig ang isang Ama na naaawa sa kaniyang mga anak. Ang "namin" ay pinatutunayang hindi ka nag-iisang bumubulong. Milyon-milyong tao ang ipinapanalangin ang parehong mga salita ngayon, at sa gitna nila, ang Anak mismo na nagdadala ng pangalan mo sa Ama.

Hindi mo kailangang mahusay manalangin. Kailangan mo lang umuwi.

Ipinaliwanag para sa mga bata

Ang Ama Namin ay isa sa pinakamagandang unang panalanging maituturo sa bata, dahil maikli ito, may ritmo, at walang salitang hindi kayang isalin sa mundo ng bata. Pero huwag lang kabisado. Ang layunin ay hindi bata na kayang magbilis sa pagbigkas, kundi bata na nakakaalam na may Diyos na pwede niyang kausapin na parang kausap niya ang tatay na mahal siya.

Ang pinakasimpleng paliwanag na maibibigay sa isang maliit na bata ay ganito: tinuruan tayo ni Jesus na kausapin ang Diyos hindi bilang isang malayong hari na dapat katakutan kundi bilang isang Ama na nagmamahal, nagbibigay ng pagkain, nagpapatawad kapag nagkamali tayo, at nagbabantay kapag may panganib. At mahalagang ipakita sa kanila ang salitang "namin," dahil natural sa bata ang "akin." Maaari mong itanong sa kaniya kung sino ang kasama niya kapag sinasabi niya ang "ibigay mo sa amin," at doon niya matutuklasan na may ipinapanalangin siyang kaklase, kapatid, at kapitbahay.

Iba-iba ang lalim na kaya ng bata ayon sa edad. Ang tatlo hanggang anim na taong gulang ay kailangan ng larawan at ng maikling pangungusap. Ang pito hanggang labindalawa ay kayang sundan ang bawat kahilingan at magtanong nang matalino, lalo na tungkol sa tukso at kapatawaran. Ang mga teenager naman ay dapat harapin ang tunay na tanong: bakit tila hindi sinasagot ang ilang panalangin, at ano ang ibig sabihin ng "gawin nawa ang iyong kalooban" kapag hindi ito ang gusto ko. May hiwalay na paliwanag kami para sa tatlong grupong iyon, upang matulungan kang ikuwento ito sa lengguwaheng aabot sa puso ng bata sa kaniyang edad.

Mga madalas itanong

Bilang pagtatapos

Animnapung salita lang, pero doon nakapaloob ang buong pananampalataya: sino ang Diyos, sino tayo, ano ang kailangan natin, at kanino tayo nabibilang. At ang bahaging pinakamadaling makaligtaan ay ang pinakamagandang balita nito. Hindi tinuruan tayo ni Jesus na manalanging nag-iisa. Tinuruan niya tayong magsalita sa maramihan, upang tuwing sasabihin mo ang "Ama namin," maalala mong hindi ka ulila at hindi ka nakikiusap sa pintuan ng isang estranghero.

Kung isang bagay lang ang tatandaan mo mula sa gabay na ito, ito na lang: ang Ama Namin ay hindi pagsusulit sa pananalangin na baka hindi mo mapasa. Ito ang tinig ng isang taong inampon, at ang pinakamaikling paraan para maalala kung kaninong pamilya ka na.

Subukan mong dasalin ito nang mabagal mamayang gabi, isang linya kada hininga, at ilagay mo sa pagitan ng mga linya ang pangalan ng mga taong nasa isip mo. Baka ang panalanging kabisado mo nang buong buhay mo ay maging bago ngayong gabi. At kung may oras ka, balikan mo ang Mateo 6 mula umpisa hanggang katapusan, dahil ang buong kabanata ay kuwento ng isang Ama na hindi nakakalimot sa mga anak niya.