Zaka na Sadaka: Kutoa Kwa Moyo Wenye Furaha
Utangulizi
Mama mmoja aliniambia siku moja, kwa sauti ya chini kama anayeungama dhambi: "Mwalimu, kila mwisho wa mwezi mimi nahesabu bahasha ya zaka kwa mkono unaotetemeka. Nampa Mungu, lakini nakuwa na hofu, kwa sababu sijui kama nimempa vya kutosha, na sijui kama akiba yangu itafika mwisho wa mwezi." Sauti hiyo naisikia mara nyingi. Wengi wetu tumejifunza kutoa kwa hofu, kama mtu anayelipa kodi kwa serikali kali isiyosamehe. Tunatoa ili tusipatwe na laana, tunatoa ili tufungulie madirisha ya mbinguni, tunatoa kwa sababu tunaogopa kile kitakachotokea kama hatutatoa.
Lakini Biblia inapotuonyesha zaka kwa mara ya kwanza kwa undani, haituonyeshi mtu anayelipa kodi. Inatuonyesha familia inayokula chakula, ikicheka, ikifurahi mbele za Mungu. Katika ukurasa huu tutatembea njia nzima ya zaka na sadaka, kutoka Melkizedeki hadi karamu ya Mwana-Kondoo, na utaona kwa nini kutoa si kupoteza; ni kukaribishwa mezani.
Mtazamo wa mwongozo huu
Mwongozo huu unashughulikia zaka kwa mtazamo mmoja maalum: zaka katika Biblia si kodi tunayolipa kwa Mungu mkali, ni karamu tunayoshiriki na Mungu mkarimu. Katika Kumbukumbu la Torati 14, Israeli aliambiwa kuchukua fungu la kumi, kwenda mahali pa Mungu, na kula huko mbele zake kwa furaha. Hilo linabadilisha kila kitu. Kama zaka ni kodi, swali kuu ni "nimelipa kiasi cha kutosha?" Kama zaka ni karamu, swali kuu ni "nimekaa mezani pamoja na nani?" Mtazamo huu hautupunguzii wajibu, unatuondolea hofu. Tunatoa si kumtuliza Mungu, bali kwa sababu ameshaandaa meza.
Biblia inasema nini kuhusu zaka na sadaka?
Neno "zaka" kwa Kiswahili linamaanisha fungu la kumi, sehemu moja katika kumi. Lakini kabla ya sheria yoyote kuandikwa, kabla ya Musa kuzaliwa, tunakutana na kitendo cha hiari cha mtu mmoja anayerudi kutoka vitani. Abramu amewaokoa jamaa yake, na anakutana na Melkizedeki, mfalme na kuhani wa Mungu Aliye juu. Melkizedeki anambariki, na Mwanzo 14:20 inasema: "Na Mungu Aliye juu abarikiwe, aliyewatia adui zako mikononi mwako. Naye akampa fungu la kumi la vitu vyote."
Ona mpangilio hapo. Baraka inatangulia, kutoa kunafuata. Abramu hakutoa ili apate ushindi; alitoa kwa sababu alikuwa ameshapewa ushindi. Hii ni sarufi ya kutoa katika Biblia yote: neema kwanza, mkono wetu baadaye. Yakobo pia, katika Mwanzo 28:22, aliweka nadhiri ya kutoa fungu la kumi la vitu vyote atakavyopewa. Hakuna sheria iliyomlazimisha. Ni moyo unaoshtukia ukarimu wa Mungu.
Baadaye zaka inapokea muundo katika sheria. Walawi 27:30 inasema: "Fungu la kumi lote la ardhi, kwamba ni mbegu ya ardhi, au ni matunda ya mti, ni la Bwana; ni takatifu kwa Bwana." Neno la msingi hapa ni "ni la Bwana". Zaka haikuwa mchango wa Israeli kwa Mungu; ilikuwa kukiri kwamba ardhi yote, mvua yote, mbegu yote, ni yake. Fungu la kumi lilikuwa kama alama ndogo iliyosema: yote haya ni yako, Bwana, na hii ni ushuhuda wangu.
Kisha Mithali 3:9 inatuletea maneno mazuri kabisa: "Mheshimu Bwana kwa mali yako, na kwa malimbuko ya mazao yako yote." Neno "malimbuko" linamaanisha mavuno ya kwanza, si masalio. Ni kuchukua kitu bora kilichoanza kuiva na kukisema wazi: hiki ni chake. Hivi ndivyo mali inavyokuwa nyenzo ya kumcha Mungu badala ya kuwa mshindani wake.
Katika Malaki 3:10 tunasikia mwaliko ambao umenukuliwa mara nyingi, lakini pia umepotoshwa mara nyingi: "Leteni zaka kamili ghalani, ili kiwe chakula katika nyumba yangu, mkanijaribu sasa kwa njia hiyo, asema Bwana wa majeshi; mjue kama sitawafungulia madirisha ya mbinguni, na kuwamwagieni baraka, isiwe nafasi ya kuipokea." Ona sababu Mungu anayoitoa: "ili kiwe chakula katika nyumba yangu." Malaki hakuwa akiongea na watu waliokosa asilimia mbili. Alikuwa akiongea na taifa ambalo Walawi na wajane na wageni walikuwa na njaa kwa sababu ghala lilikuwa tupu. Zaka ilikuwa mfumo wa chakula wa Mungu kwa jamii yake.
Yesu pia hakupuuza zaka. Katika Mathayo 23:23 anasema: "Ole wenu waandishi na Mafarisayo, wanafiki! Kwa kuwa mnalipa zaka za mnanaa na bizari na jira, na mkayaacha mambo makuu ya sheria, yaani, adili, na rehema, na imani; hayo imewapasa kuyafanya, wala hayo mengine msiyaache." Yesu hasemi "acheni kutoa zaka." Anasema hesabu yenu ni sahihi, lakini mioyo yenu imeharibika. Zaka isiyo na haki na rehema ni risiti tupu.
Na kutoka hapo mafundisho ya mitume yanakwenda mbali zaidi. Luka 6:38 inasema: "Wapeni watu vitu, nanyi nanyi mtapewa; kipimo cha kujaa na kushindiliwa, na kusukwa-sukwa hata kumwagika, ndicho watu watakachowapa mifukoni mwenu. Kwa kuwa kipimo kile kile mpimao ndicho mtakachopimiwa." Hii ni ukarimu unaoenea zaidi ya asilimia kumi. Na 2 Wakorintho 9:7 inaweka moyo mahali pake: "Kila mtu na atende kama alivyokusudia moyoni mwake, si kwa huzuni, wala si kwa lazima; maana Mungu humpenda yeye atoaye kwa moyo wa ukunjufu." Mungu hataki tu kile kilicho mkononi mwako. Anataka uso wako uwe umeng'aa unapokitoa.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Uzi huu unaanza katika bustani, kwa sababu Mwanzo inatuambia kwamba kila kitu ni cha Mungu na mwanadamu ni mtunzaji, si mmiliki. Kuanzia hapo, kila kitendo cha kutoa ni ukumbusho wa nafasi yetu. Habili anatoa kutoka kwa wanyama wake, Abramu anatoa fungu la kumi kwa Melkizedeki, Yakobo anaweka nadhiri, na Israeli anapotolewa Misri anaambiwa kuleta malimbuko na fungu la kumi kwa Bwana.
Lakini hapa tunaona jambo ambalo mara nyingi hupitwa. Katika Kumbukumbu la Torati 14, zaka haikuwa tu kuwekwa kwenye ghala; ilikuwa kuliwa. Israeli aliambiwa kwenda mahali Mungu alikochagua "nawe utakula mbele za Bwana, Mungu wako." Na kama safari ilikuwa ndefu sana, walipaswa kubadilisha zaka kwa fedha, kufika mahali pa Mungu, kununua chochote nafsi yao itatamani, "nawe utakula huko mbele za Bwana, Mungu wako, na kufurahi, wewe na mtu wa nyumbani mwako." Fikiri jambo hilo. Amri ya Mungu kuhusu asilimia kumi ilikuwa ni sherehe. Kila mwaka wa tatu zaka ilibaki mjini kwa ajili ya Walawi, wageni, yatima na wajane, kwa hiyo hata sherehe hii ilikuwa na mkono ulionyoshwa kwa maskini.
Zaka ilikuwa meza ya Mungu, si sanduku la kodi.
Katika Agano la Kale mfumo huu unaporomoka. Nehemia 13 inatuonyesha Walawi wakiwa wamerudi mashambani kwa sababu hawakupewa mafungu yao. Malaki analalamikia kitu kilekile. Watu wa Mungu waliacha meza yake kuwa tupu, na kwa hivyo waliacha wenzao kuwa na njaa. Dhambi haikuwa tu kuhusu hesabu; ilikuwa kuhusu kuvunja karamu ya Mungu.
Kisha anakuja Yesu. Yeye ni Melkizedeki mkuu, kama Waebrania 7 inavyoeleza, kuhani wa daima ambaye hakuhitaji sadaka kwa dhambi zake mwenyewe. Katika utumishi wake, Yesu anaunganisha fedha na moyo kwa njia isiyoepukika: mwanamke mjane anatoa senti mbili na Yesu anasema ametoa zaidi ya wote; Zakayo anaokolewa na mara moja anasema atatoa nusu ya mali yake kwa maskini; kijana tajiri anaondoka kwa huzuni kwa sababu mali yake ilikuwa imemshika. Na kilele: 2 Wakorintho 8:9 inasema "Maana mnaifahamu neema ya Bwana wetu Yesu Kristo, jinsi alivyokuwa maskini kwa ajili yenu, ili kwamba ninyi mpate kuwa matajiri kwa umaskini wake." Kutoa kwa Kikristo si mfano wa biashara; ni mfano wa msalaba.
Kanisa la kwanza linaishi hivi. Matendo ya Mitume 2 na 4 yanaonyesha waumini wakigawana mali, wakila pamoja kwa furaha na moyo mmoja. Paulo anakusanya michango kwa waumini wa Yerusalemu wenye njaa, na katika 1 Wakorintho 16:2 anasema kila mtu aweke akiba "kwa kadiri ya kufanikiwa kwake." Hii ni zaka iliyokomaa: ya hiari, ya mpango, ya moyo, ya kufurahi.
Na uzi huu unaishia wapi? Katika Ufunuo 19:9: "Heri walioitwa karamu ya arusi ya Mwana-Kondoo." Kitu kilichoanza kama chakula cha shukrani mbele za Mungu kinaishia kama karamu ya harusi ambayo Mungu mwenyewe ndiye mwenyeji. Mataifa yanaingia Yerusalemu mpya wakiwa wanaleta utukufu wao, na hakuna mtu anayehesabu asilimia. Hapo ndipo kutoa kunafikia lengo lake: mikono iliyo wazi mbele ya Mungu aliyefungua mikono yake kwanza.
Kutokuelewana kwa kawaida
Kwanza, wengi wanaamini kwamba usipotoa zaka utakuwa chini ya laana. Malaki 3 inatumiwa kama fimbo ya kutisha. Lakini soma kwa makini: Malaki alikuwa akiongea na taifa lililoingia agano maalum lenye baraka na laana za kilimo, na ghala lake lilikuwa tupu wakati Walawi walikuwa na njaa. Kwa Wakristo, Wagalatia 3:13 inasema Kristo alitukomboa kutoka katika laana ya sheria. Ukishindwa kutoa mwezi mmoja, hujaingia chini ya laana; umepoteza fursa ya kushiriki karamu. Tofauti hiyo ni kubwa. Mungu hakutoa Mwanawe akiwa mkarimu kisha aingie kwenye biashara ya vitisho.
Pili, wengine wanaamini kutoa ni njia ya kununua baraka. "Toa elfu, upate laki." Luka 6:38 inaahidi kwamba Mungu ni mkarimu kwa wakarimu, na hiyo ni kweli; lakini haiahidi mashine ya fedha. Yesu anaposema kipimo kile kile mpimao ndicho mtakachopimiwa, anaongea katika mazingira ya kuwapenda adui, kutokuhukumu, kusamehe. Baraka anayoahidi ni maisha yote, si benki yako pekee. Na 2 Wakorintho 9:7 inaharibu kabisa mawazo ya biashara: Mungu hataki lazima, anataka moyo wa ukunjufu. Mungu si mfanyabiashara anayesubiri hisa yake.
Tatu, wapo wanaosema Yesu alifuta zaka, hivyo hakuna sababu ya kutoa kwa mpangilio. Mathayo 23:23 inaonyesha kinyume. Yesu aliwakemea Mafarisayo kwa kuacha adili, rehema na imani, kisha akaongeza "hayo mengine msiyaache." Zaka haikuwa tatizo; unafiki ulikuwa tatizo. Kanisa la kwanza halikupungua katika kutoa, lilizidi. Kwa hiyo kudai uhuru kutoka zaka ili kutoa kidogo ni kupotosha uhuru. Uhuru wa Kristo unafungua mkono, hauufunga.
Nne, wengi wanadhani zaka lazima yote iende kwenye sanduku la kanisa lao pekee, na sadaka za maskini ni jambo la ziada. Lakini katika sheria, zaka ilihudumia makuhani na pia yatima, wajane na wageni. Malaki 3:10 inasema madhumuni ya ghala yalikuwa "ili kiwe chakula katika nyumba yangu." Kusaidia kanisa la mahali na wachungaji wake ni jambo la kwanza na la haki, kwa maana 1 Wakorintho 9 inaeleza wazi kwamba wanaohudumu Injili wanapaswa kuishi kwa Injili. Lakini kutoa kwa Kikristo hakuishi hapo. Yakobo 1:27 inaunganisha ibada safi na kuwatunza yatima na wajane. Mkono unaotoa kanisani ni mkono ule ule unaopaswa kufungua mfuko kwa jirani anayeteseka.
Kuishi kwayo leo
Anza na hesabu, kwa sababu bila hesabu ukarimu unabaki kuwa hisia. Wengi hutoa kile kinachobaki, na kwa kawaida hakibaki kitu. Mithali 3:9 inasema mheshimu Bwana kwa malimbuko, si kwa masalio. Kwa hivyo mshahara unapoingia, au mavuno yanapouzwa, au biashara ya siku inapohesabiwa jioni, kitu cha kwanza kutolewa kiwe fungu la Bwana. Kama unaanza, huhitaji kufikia asilimia kumi siku ya kwanza. Anza mahali unapoweza kutoa kwa furaha, kisha ongeza. Kutoa ni sehemu ya ukuaji wa kiroho, si mtihani wa kuingia.
Kwa wale walio na madeni mazito, sikiliza kwa upole: kutoa hakumaanishi kutokuwa mwaminifu kwa wale unaowadai. Warumi 13:8 inatuita kutolipa deni kwa mtu yeyote. Fanya mpango ambao unaheshimu Mungu kwa kutoa kiasi cha kweli, na wakati huo huo unalipa madeni yako kwa nidhamu. Mungu hafurahishwi na sadaka inayotoka kwenye pesa ya mtu mwingine.
Katika ndoa, kutoa hupaswa kuwa uamuzi wa pamoja. Nimekutana na wanaume wanaotoa kwa siri kwa sababu wake zao hawakubali, na wanawake wanaotoa wakihofia kukemewa. Hilo si kutoa kwa moyo wa ukunjufu; ni kutoa kwa hofu. Kaa na mwenzi wako, ongea kuhusu bajeti, ombeni pamoja, na anzeni kwa kiasi mnachoweza kukubaliana. Umoja katika ukarimu ni mzuri zaidi kuliko asilimia inayovunja amani ya nyumbani.
Kumbuka pia kwamba karamu ya Mungu haipo tu kanisani. Uliza: nani anayehitaji chakula karibu nami? Mjane anayelipa kodi kwa shida, kijana anayeacha shule kwa kukosa ada, familia yenye mgonjwa hospitalini. Zaka na sadaka zilikuwa mfumo wa Mungu wa kuhakikisha hakuna mtu anayekaa peke yake na sufuria tupu. Kama unatoa kanisani kila mwezi lakini haujawahi kumkaribisha mtu mezani kwako, umepoteza roho ya jambo hili.
Na mwisho, toa kwa mpangilio na kwa uwazi. Weka kiasi kwa ajili ya Mungu kila mwezi kama 1 Wakorintho 16:2 inavyoshauri, ili usiwe unafanya maamuzi kwa haraka au kwa shinikizo la mihemko ya mkutano. Kutoa kwa mpangilio kunakuza imani; kutoa kwa mihemko kunakuza majuto.
Kioo
Nataka nikuuliza kitu ambacho linaweza kuchoma kidogo. Unapofikiria kutoa, hisia ya kwanza inayoibuka moyoni mwako ni ipi? Furaha, au hofu? Shukrani, au uchungu wa kupoteza? Jibu lako linakuambia mengi kuhusu Mungu unayemtumikia. Watu wengi hutoa kwa Mungu wa vitisho, kisha wanashangaa kwa nini maisha yao ya kiroho yamechoka.
Angalia akaunti yako ya benki au daftari lako la biashara. Hesabu unayoiona hapo ni ungamo la kweli la kile unachopenda. Tunasema tumemtumainia Mungu, lakini akiba yetu inasema tumemtumainia usalama. Tunasema tuko huru, lakini kila mwezi tunaongeza kitu kwenye orodha ya vitu tunavyohitaji kabla ya kuwa na amani. Mali ina uwezo wa kutuahidi kile Mungu peke yake anaweza kutoa: heshima, ulinzi, thamani. Ndiyo sababu Yesu hakuongelea moyo na fedha kama mambo mawili tofauti.
Na kuna jambo lingine. Unaweza kuwa mtu anayetoa kwa uaminifu na bado kuwa mkali kwa mkeo, mgumu kwa wafanyakazi wako, mchoyo wa muda kwa watoto wako. Hilo ndilo Yesu alilokemea katika Mathayo 23:23. Zaka yako inaweza kuwa sahihi hadi kwenye senti wakati adili, rehema na imani zinalia bila kusikilizwa. Mungu hapendi risiti; anataka wewe.
Lakini pia nataka ukuweke huru. Kama unatoa kwa hofu, hofu hiyo haitoki kwa Mungu. Yeye hajakuita kwenye mahakama, amekuita mezani. Amekwisha weka Mwanawe mbele yako kama sadaka; hakuna kiasi unachoweza kutoa kitakachoongeza upendo wake kwako, na hakuna kiasi kidogo kitakachopunguza. Kwa hiyo fungua mkono. Sio kwa sababu unadaiwa, bali kwa sababu umepewa.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto huelewa fedha mapema zaidi kuliko tunavyofikiri, na huelewa haki hata mapema zaidi. Ndiyo sababu zaka na sadaka ni somo zuri sana kwa nyumbani. Njia rahisi ya kuanza ni kutumia mikate au matunda mezani. Weka vipande kumi mbele ya mtoto na sema: vyote hivi vimetoka kwa Mungu. Sasa tuchukue kimoja na tukiweke kando kama njia ya kusema "asante, Mungu, na tunakumbuka wenzetu wenye njaa." Kisha eleza kwamba kutoa si kupoteza; ni kushiriki na Baba mkarimu ambaye hakuwahi kuwa mchoyo kwetu.
Kwa watoto wadogo, jambo la muhimu ni kuhisi furaha ya kutoa, si kuelewa hesabu. Waacheni washike sarafu wenyewe na waiweke kwenye sanduku la sadaka au kwenye mkono wa mtu mwenye shida, ili mikono yao ndogo ikumbuke tendo hilo. Kwa watoto wakubwa, unaweza kuanza kuwaonyesha Mwanzo 14:20 na Kumbukumbu la Torati 14, ukiwaeleza kwamba Israeli walikula sherehe mbele za Mungu kwa fungu la kumi lao. Kwa vijana, mazungumzo yanapaswa kuwa ya kweli zaidi: mshahara wa kwanza, shinikizo la marafiki kuhusu vitu, na hatari ya kuamini kwamba pesa inatoa thamani.
Katika Faith.network tunaandaa maelezo maalum kwa makundi tofauti ya umri, ili uweze kuchagua yanayofaa mtoto wako: kwa watoto wa miaka mitatu hadi sita, kwa wale wa miaka saba hadi kumi na miwili, na kwa vijana kutoka miaka kumi na miwili kwenda juu. Chagua kile kinachomfaa mtoto wako, na msomeni pamoja, kwa maana somo hili linajifunzwa vizuri zaidi mezani kuliko darasani.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Zaka katika Biblia inamaanisha nini kwa lugha rahisi?
Zaka inamaanisha fungu la kumi, yaani sehemu moja katika sehemu kumi za kile ulichopata. Katika Agano la Kale ilikuwa hasa mazao ya ardhi na wanyama, kama Walawi 27:30 inavyosema kwamba fungu la kumi la ardhi ni la Bwana na ni takatifu kwake. Lakini kiini chake si hesabu, ni kukiri. Kwa kutoa fungu la kumi, mtu alikuwa akisema kwamba shamba lote, mvua yote na nguvu za mikono yake zilitoka kwa Mungu. Fungu hilo lilikuwa alama ndogo ya ukweli mkubwa.
Je, Wakristo wanapaswa kutoa zaka ya asilimia kumi?
Agano Jipya haliweka amri ya moja kwa moja kuhusu asilimia kumi, lakini linaita kutoa kwa ukarimu, kwa mpangilio na kwa moyo wa furaha, kama 1 Wakorintho 16:2 na 2 Wakorintho 9:7 vinavyoonyesha. Wakristo wengi hutumia asilimia kumi kama mahali pa kuanzia, kwa sababu ni kipimo cha kale na cha wazi kinachozuia kutoa kwa mihemko tu. Jambo la msingi ni hili: usitafute kiwango cha chini kinachokubalika, tafuta uhuru wa kutoa zaidi ya vile ulivyoweza mwaka jana.
Kwa nini watu husema kutokutoa zaka ni kuiba kwa Mungu?
Wanajenga msemo huo juu ya Malaki 3:8, ambapo Bwana anawauliza Israeli kwa nini wamemnyang'anya katika zaka na dhabihu. Muktadha ni muhimu: taifa lilikuwa katika agano lenye masharti maalum, na ghala la hekalu lilikuwa tupu, hivyo watumishi wa Mungu na maskini walikuwa na njaa. Kwa hivyo wizi haukuwa jambo la hesabu bali la kuvunja mfumo wa Mungu wa kuhudumia watu wake. Kwa Wakristo, mwaliko ni wa neema, na hofu haipaswi kuwa msukumo wetu wa kutoa.
Nini maana ya "madirisha ya mbinguni" katika Malaki 3:10?
Malaki 3:10 inasema Mungu atafungua madirisha ya mbinguni na kumwaga baraka isiwe nafasi ya kuipokea. Katika lugha ya kilimo ya Israeli, madirisha ya mbinguni yalimaanisha mvua, na mvua ilimaanisha mavuno, chakula na uzima. Haikuwa ahadi ya utajiri wa haraka, ilikuwa ahadi ya Mungu kutunza nchi ya watu wake waliporudi kwenye uaminifu. Kwa Wakristo, ahadi hii inaonyesha tabia ya Mungu mkarimu, lakini haipaswi kutumiwa kama makubaliano ya kibiashara ambapo tunaweka fedha ili tulazimishe mkono wake.
Tofauti kati ya zaka na sadaka ni ipi?
Zaka ni fungu maalum, la kipimo kilichowekwa, lililotolewa kwa Bwana kama ushuhuda kwamba yote ni yake. Sadaka ni kutoa kwa hiari, kwa kadiri moyo unavyokusudia na hitaji linavyoonekana, kama Kutoka 35 inavyoonyesha Israeli wakileta vitu vya kujenga maskani kwa hiari. Kwa maneno rahisi, zaka ni nidhamu, sadaka ni ukarimu wa kuongezea. Zote mbili hutoka kwenye moyo mmoja. 2 Wakorintho 9:7 inatukumbusha kwamba kile Mungu anachotafuta katika vyote viwili ni moyo wa ukunjufu, si idadi peke yake.
Nitoe zaka kutoka mshahara wa jumla au ule ninaopokea mkononi?
Biblia haitoi kanuni ya kodi ya mapato, kwa hiyo hakuna jibu la sheria hapa. Kanuni ya Mithali 3:9 ni kumheshimu Bwana kwa malimbuko, yaani kwa kitu cha kwanza na kizuri, si kwa masalio. Wengi huhesabu kutoka mapato yote kabla ya makato kama njia ya kuonyesha kwamba wanamtanguliza Mungu; wengine huanza na kile kinachoingia mkononi. Chagua njia inayokufanya utoe kwa uwazi na kwa furaha, kisha uwe mwaminifu kwake, kwa maana mpangilio unaokuza imani ni bora kuliko mabishano ya hesabu.
Je, ninaweza kutoa zaka yangu kwa maskini badala ya kanisa?
Kutoa kwa maskini ni sehemu ya kweli ya kutoa kwa Kikristo, na Kumbukumbu la Torati 14 inaonyesha zaka ikiwahudumia wageni, yatima na wajane. Lakini Agano Jipya pia linasema wazi kwamba wanaohudumu Injili wanapaswa kuishi kwa Injili, hivyo kanisa la mahali ambapo unafundishwa na kuchungwa linapaswa kuwa mzigo wako wa kwanza. Njia nzuri ni kuunganisha vyote: kuwa mwaminifu kwa kanisa lako, na kuweka kiasi cha ziada kwa ajili ya mahitaji ya jirani na wenye shida.
Nifanye nini kama nina madeni mengi na siwezi kutoa?
Anza kwa kuwa mkweli mbele za Mungu; yeye hakushtaki. Warumi 13:8 inatuita kulipa madeni yetu, kwa hivyo kutoa kwa kiwango kinachokufanya usiwe mwaminifu kwa wale unaowadai si utakatifu. Weka mpango: toa kiasi halisi unachoweza kutoa kwa furaha, hata kama ni kidogo, na wakati huo huo shughulikia madeni kwa nidhamu. Mjane wa senti mbili katika Luka 21 aliambiwa ametoa zaidi ya wote, si kwa sababu kiasi kilikuwa kikubwa, bali kwa sababu moyo wake ulikuwa mzima.
Je, Yesu alifundisha kuhusu zaka?
Ndiyo. Katika Mathayo 23:23 aliwakemea Mafarisayo waliolipa zaka za mnanaa na bizari na jira lakini wakaacha adili, rehema na imani, kisha akasema "hayo imewapasa kuyafanya, wala hayo mengine msiyaache." Kwa hivyo Yesu hakufuta zaka, aliifunga kwenye moyo. Katika Luka 6:38 anafundisha ukarimu unaozidi kipimo, na katika Luka 18 na Luka 19 tunamwona akifichua namna mali inavyoweza kumshika mtu au kumwachilia. Kwake, kutoa ni kipimo cha kile tunachomtumainia kweli.
Zaka ilianza wapi katika Biblia?
Zaka inaonekana kwa mara ya kwanza katika Mwanzo 14:20, ambapo Abramu, akirudi kutoka vitani, anampa Melkizedeki fungu la kumi la vitu vyote baada ya kubarikiwa. Kisha katika Mwanzo 28:22 Yakobo anaweka nadhiri ya kutoa fungu la kumi la kila kitu Mungu atakayompa. Hii inaonyesha kwamba kutoa fungu la kumi kulikuwa kitendo cha imani kabla ya sheria kutolewa. Waebrania 7 inarudia habari ya Melkizedeki na kumtaja kama kivuli cha ukuhani wa Kristo, hivyo hata mwanzo huu unatuelekeza kwa Yesu.
Je, nitoe zaka kanisa langu likitumia fedha vibaya?
Uwazi ni jambo la haki, na 2 Wakorintho 8 inatuonyesha Paulo mwenyewe akichukua tahadhari kubwa katika kushughulikia fedha za waumini ili asiwe na lawama. Kwa hivyo huna wajibu wa kuunga mkono ubadhirifu. Anza kwa kuongea na uongozi kwa upole na heshima, ukiuliza maswali kuhusu matumizi na uwazi. Kama hakuna mabadiliko na dhamiri yako inasumbuliwa, unaweza kuelekeza kutoa kwako kwa huduma zinazoaminika na kwa mahitaji ya wenye shida, bali usiruhusu makosa ya wanadamu kufunga mkono wako kwa kudumu.
Je, kutoa kunaleta baraka za kifedha kweli?
Biblia inasema Mungu hulipa ukarimu, na Luka 6:38 inatumia lugha ya kipimo kilichojaa, kushindiliwa na kusukwa hadi kumwagika. Lakini ahadi hii ni pana kuliko fedha; inagusa amani, uhusiano, kutosheka na uzima wa kweli. Wafilipi 4 inatuonyesha Paulo akifundisha kutosheka katika hali za kushiba na za kupungukiwa, na Waebrania 11 inatuonyesha waaminifu waliokufa bila kupata mali. Kwa hivyo toa ukitarajia utunzaji wa Mungu na moyo mkunjufu, si mkataba wa kupata faida ya haraka.
Kwa kuhitimisha
Kama kuna kitu kimoja nitakaacha nacho moyo wako, ni hiki: Mungu hakukuita kwenye ofisi ya kodi, amekuita mezani. Kuanzia Abramu aliyempa Melkizedeki fungu la kumi baada ya kubarikiwa, kupitia Israeli waliokula zaka yao kwa furaha mbele za Bwana, kupitia Malaki aliyeitwa ghala liwe chakula katika nyumba ya Mungu, hadi Yesu aliyekuwa maskini ili sisi tuwe matajiri, na hadi karamu ya arusi ya Mwana-Kondoo, hadithi ni moja. Mungu anatoa kwanza. Sisi tunatoa kwa sababu tumeshapewa.
Kwa hiyo shika kalamu na uandike mpango wako wa kutoa mwaka huu, hata kama unaanza mahali padogo. Kisha soma Kumbukumbu la Torati 14 kwa utulivu na uone furaha iliyokuwa ndani ya amri hiyo. Baada ya hapo, kaa na 2 Wakorintho 8 na 9 kwa siku kadhaa, kwa maana hapo Paulo anaonyesha kutoa kwa Kikristo kama neema ya Mungu inayotenda kazi katika mkono wa mwanadamu. Ombea moyo wa ukunjufu, kisha fungua mkono. Utakuta kwamba haujapoteza chochote; umeanza kuishi kama mtu wa nyumba ya Baba.
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Kenya
Indonesia
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
