Yusufu: Kutoka Shimoni Hadi Ikulu ya Misri
Utangulizi
Kuna kisima kikavu mahali fulani katika milima ya Dothani. Ndani yake, kijana wa miaka kumi na saba anapiga kelele, anasihi, analia; na juu ya kisima kile ndugu zake wanaketi kula mkate. Biblia inatuambia jambo hili baadaye, kwa mdomo wa hao ndugu wenyewe: "Kwa hakika tuna hatia kwa ndugu yetu; kwa kuwa tuliona shida ya roho yake, alipotusihi, wala hatukusikia" (Mwanzo 42:21). Yule kijana ni Yusufu. Miaka kumi na tatu baadaye atasimama katika ikulu ya Misri akiwa mtu wa pili kwa mamlaka katika ufalme mkubwa zaidi wa dunia ya wakati ule.
Lakini hadithi hii si hadithi ya kijana aliyefanikiwa. Ni hadithi ya Mungu anayefanya kazi katika giza, mahali ambapo hakuna sauti kutoka mbinguni. Katika ukurasa huu tutafuata maisha ya Yusufu hatua kwa hatua, tutakuwa wanyofu kuhusu udhaifu wake, na tutaona jinsi kisima kile kikavu kinatuelekeza moja kwa moja kwa Yesu Kristo.
Mtazamo wa mwongozo huu
Kuna jambo la kushangaza katika Mwanzo 37 hadi 50: Mungu hasemi na Yusufu hata mara moja. Ibrahimu alipata ahadi kwa maneno. Isaka alisikia sauti. Yakobo aliota ngazi na akashikana mieleka na Mungu usiku kucha. Lakini Yusufu? Anaota ndoto mbili akiwa mtoto, kisha anaingia kwenye ukimya wa miaka kumi na tatu. Hakuna maono gerezani, hakuna malaika katika nyumba ya Potifa. Kinachosemwa ni kitu kingine: "Bwana alikuwa pamoja na Yusufu." Mwongozo huu unasoma maisha ya Yusufu kama shule ya uwepo wa Mungu bila sauti ya Mungu, kwa sababu hapo ndipo wengi wetu tunaishi.
Biblia inasema nini kuhusu Yusufu katika Biblia?
Yusufu ni mwana wa kumi na moja wa Yakobo, mtoto wa kwanza wa Rakeli, mke aliyependwa. Habari yake inaanza kwa mvutano wa familia: "Israeli akampenda Yusufu zaidi ya wanawe wote, kwa kuwa ni mwana wa uzee wake" (Mwanzo 37:3). Upendo huu wa upendeleo ulizaa kanzu ya rangi mbalimbali, na kanzu hiyo ilizaa uchungu. Kwenye udongo huu wenye chumvi, ndoto za Yusufu zilianguka kama cheche kwenye nyasi kavu.
"Yusufu akaota ndoto, akawaambia ndugu zake; wakazidi kumchukia" (Mwanzo 37:5). Angalia mpangilio wa maneno hapo. Ndoto ilitoka kwa Mungu, lakini masimulizi yake yalitoka kwa kijana ambaye hakujua kutunza kimya. Ndugu zake wanasujudia miganda yake; jua, mwezi na nyota kumi na moja vinamsujudia. Yusufu haongezi tafsiri ya upole, hasemi neno la unyenyekevu; anaeleza tu, na chuki inaongezeka. Hii ni mara ya kwanza Biblia inatuonyesha kuwa kuwa na mwito wa Mungu si sawa na kuwa na hekima ya Mungu.
Kisha kunakuja kisima, na kuuzwa kwa vipande ishirini vya fedha, na msafara wa Waishmaeli ukielekea kusini. Kanzu iliyochovywa katika damu ya mbuzi inarudi kwa Yakobo, na baba anasema, "Hakika mwanangu ameraruliwa" (Mwanzo 37:33). Familia inavunjika. Na Zaburi 105:17, ikitazama nyuma karne nyingi baadaye, inatoa tafsiri ya kimbingu ya biashara ile ya kikatili: "Alimtuma mtu mbele yao, Yusufu, aliuzwa kuwa mtumwa." Ndugu waliuza; Mungu alituma. Sentensi moja, wahusika wawili, na hapo ndipo fumbo lote la hadithi hii linapokaa.
Misri inamkuta kama mtumwa katika nyumba ya Potifa, mkuu wa askari wa Farao. Yusufu anafanya kazi kwa uaminifu, na anapandishwa cheo, na kisha anajaribiwa. Mke wa bwana wake anamvutia siku baada ya siku, na jibu la Yusufu ni moja ya kauli kubwa zaidi za maadili katika Agano la Kale: "Basi nifanyeje ubaya huu mkubwa nikamtende Mungu dhambi?" (Mwanzo 39:9). Hakusema "nikamkose Potifa" au "nikaharibu jina langu." Alisema Mungu. Kijana huyu, ambaye Mungu hakuwa amemsemesha kwa miaka mingi, hakuwa amemsahau Mungu. Malipo yake ni tuhuma za uongo na gereza.
Gerezani, mtindo ule ule unarudi: Bwana alikuwa pamaja naye, akapewa madaraka, akatafsiri ndoto za mnyweshaji na mwokaji wa Farao. Mnyweshaji anasahau kumkumbuka, na miaka miwili zaidi inapita. Kisha Farao anaota, hakuna mtu awezaye kutafsiri, na jina la Yusufu linakumbukwa. Mbele ya mfalme, Yusufu anaanza kwa kukanusha ustadi wake mwenyewe: "Si mimi; Mungu atakupa Farao jibu la amani" (Mwanzo 41:16). Na siku hiyo hiyo, mfungwa anakuwa mtawala: "Farao akamwambia Yusufu, Tazama, nimekuweka uwe juu ya nchi yote ya Misri" (Mwanzo 41:41). Alikuwa na miaka thelathini.
Miaka ya wingi inapita, njaa inakuja, na njaa inavuta ndugu wa Yusufu kutoka Kanaani hadi mbele ya kiti chake cha hukumu bila kumtambua. Baada ya majaribu marefu na machungu, Yusufu anajifunua: "Basi sasa, msihuzunike, wala msiudhike nafsi zenu, kwa kuwa mliniuza huku; maana Mungu alinipeleka mbele yenu kuhifadhi maisha ya watu" (Mwanzo 45:5). Familia inaungana, Yakobo anaishi miaka kumi na saba Misri, na baada ya kifo cha baba, hofu ya ndugu inarudi. Yusufu anawajibu kwa maneno ambayo ni kama msingi wa nyumba yote ya imani: "Nanyi kweli mlinikusudia mabaya, bali Mungu aliyakusudia kuwa mema, ili itokee kuokoa taifa kubwa, kama ilivyo leo" (Mwanzo 50:20). Anakufa akiwa na miaka mia moja na kumi, akiwaagiza kuchukua mifupa yake watakapotoka Misri.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Yusufu haishi tu katika Mwanzo. Anakuwa uzi unaopita katika Biblia yote, na kila mara anaposhikwa, anatuvuta karibu na Kristo.
Katika Agano la Kale, jina lake huhifadhiwa katika makabila mawili, Efraimu na Manase, wanao waliozaliwa Misri na kubarikiwa na Yakobo mwenye macho hafifu (Mwanzo 48). Sanduku la mifupa yake linasafiri na Israeli kutoka Misri (Kutoka 13:19) na hatimaye linazikwa Shekemu (Yoshua 24:32). Yaani, kila kizazi kilichotembea jangwani lilikuwa likilichukua ushuhuda wa kimwili kwamba Mungu huweka ahadi zake, hata kama zichukue miaka mia nne. Zaburi 105:17 inamweka Yusufu katikati ya wimbo wa historia ya wokovu: "Alimtuma mtu mbele yao, Yusufu, aliuzwa kuwa mtumwa." Mwandishi wa Zaburi hakuwa akitoa habari mpya; alikuwa akiwaambia Israeli kwamba njia za Mungu za kuokoa taifa lake huwa hazitabiriki, na mara nyingi hupitia katika mateso ya mtu mmoja.
Katika Agano Jipya, Stefano anasimama mbele ya baraza akihubiri hotuba ndefu ya historia, na anasema: "Na wale mababu wakamhusudu Yusufu, wakamuuza aende Misri; naye Mungu alikuwa pamoja naye" (Matendo 7:9). Hii si tu habari ya kihistoria. Stefano anafuata mtindo unaojirudia: watu wa Mungu wanamkataa mtu ambaye Mungu anamtuma kuwaokoa. Yusufu alikataliwa na ndugu zake na akawa mwokozi wao. Musa alikataliwa na akawa mkombozi wao. Na Stefano anafikia kilele chake: nanyi ndio mliomkataa na kumuua Mwenye Haki. Dakika chache baadaye anapigwa mawe. Hotuba yake inatuonyesha kuwa historia ya Yusufu ni ramani ya kinabii inayoelekea Golgotha.
Waebrania 11:22 inamtaja Yusufu kati ya mashujaa wa imani, na cha kushangaza si mamlaka yake wala hekima yake, bali agizo lake kuhusu mifupa yake. Imani yake kubwa zaidi ilikuwa katika kile ambacho hakuona: kutoka kwa Israeli katika nchi ambayo yeye mwenyewe alikuwa mtawala. Alikataa kuifanya Misri nyumba yake ya milele.
Na kilele ni Kristo. Yusufu aliuzwa kwa vipande vya fedha na ndugu wake; Yesu aliuzwa kwa vipande thelathini vya fedha na mmoja wa kumi na wawili. Yusufu alishtakiwa kwa uongo na akanyamaza; Yesu alishtakiwa kwa uongo na hakujibu. Yusufu alishushwa gerezani kati ya wafungwa wawili, mmoja aliyepandishwa na mmoja aliyeuawa; Yesu alisulubiwa kati ya wanyang'anyi wawili, mmoja akaingia Paradiso. Yusufu alitolewa kutoka shimoni ili awe mkate wa dunia inayokufa kwa njaa; Yesu alifufuka kutoka kaburini na alisema, "Mimi ndimi mkate wa uzima" (Yohana 6:35). Tofauti pekee, na ni tofauti muhimu, ni hii: Yusufu aliteseka bila kujua kinachoendelea, na Yesu aliteseka akijua kila kitu na akachagua.
Kiini cha maisha yake
Maisha yote ya Yusufu yanaweza kufuatwa kwa nyakati tatu, na katika kila mmoja wao ukimya wa Mungu unabaki kuwa jambo la msingi.
Wa kwanza ni kisima cha Dothani. Hapa Yusufu anapoteza kila kitu kwa siku moja: familia, uhuru, jina, nchi, na hata kanzu yake. Na ni muhimu tuseme wazi kwamba Yusufu hakuwa mwathirika safi kabisa. Alikuwa kijana aliyewapelekea baba habari za ndugu zake (Mwanzo 37:2), aliyevaa kanzu ya upendeleo bila kuona uchungu uliokuwa unaozaliwa, na aliyeeleza ndoto zake bila hekima. Mungu hakuwa akimwadhibu kwa hayo; wivu wa ndugu zake ulikuwa dhambi yao wenyewe. Lakini kisima kilimvunja kile kilichohitaji kuvunjwa. Kutoka wakati huo hadi mwisho wa maisha yake, hatumwoni Yusufu akijisifu tena. Mtu anayeongea mbele ya Farao ni mtu mwingine kabisa na yule kijana wa miaka kumi na saba, na tofauti ilitengenezwa gizani.
Wa pili ni chumba cha mke wa Potifa. Huu ni wakati muhimu zaidi wa maadili katika hadithi yote, kwa sababu hapa Yusufu hana mtu wa kumwona. Baba yake anafikiri amekufa. Ndugu zake wamemtupa. Yeye ni mtumwa katika nchi ya kigeni, ambako mungu wa Kanaani angeonekana kuwa hana mamlaka. Ikiwa kuna wakati wa kuachilia maadili, ni huu. Na Yusufu anasema, "Basi nifanyeje ubaya huu mkubwa nikamtende Mungu dhambi?" (Mwanzo 39:9). Utakatifu wake haukutegemea kuwepo kwa mashuhuda, wala kwa sauti kutoka mbinguni ikimwambia asifanye. Ulitegemea imani kwamba Mungu ni halisi hata anaponyamaza. Na malipo yake ya papo hapo yalikuwa gereza. Uaminifu wakati mwingine huchukuliwa kama uhalifu.
Wa tatu ni chumba cha faragha na ndugu zake katika Mwanzo 45. Yusufu ana nguvu za kuwaangamiza. Ana jeshi, gereza, na mamlaka aliyopewa: "Tazama, nimekuweka uwe juu ya nchi yote ya Misri" (Mwanzo 41:41). Na anachagua kulia. Anaamuru Wamisri wote watoke, anasema kwa Kiebrania kwa mara ya kwanza tena, na anatoa tafsiri mpya kabisa ya maisha yake mwenyewe: "Mungu alinipeleka mbele yenu kuhifadhi maisha ya watu" (Mwanzo 45:5). Huu ni wakati ambapo mtafsiri wa ndoto anakuwa mtafsiri wa maumivu. Bado Mungu hajamsemesha. Lakini Yusufu ameshajifunza kusoma maandishi ya Mungu kinyume nyume, kutoka mwisho kuelekea mwanzo, na anaona mkono uliokuwa ukifanya kazi wakati aliposikia kimya tu.
Tunachojifunza kutoka kwa Yusufu
Kwanza, uwepo wa Mungu si sawa na sauti ya Mungu. Sentensi inayorudiwa katika Mwanzo 39 ni "Bwana alikuwa pamoja na Yusufu," na inarudiwa hasa katika sehemu mbili mbaya zaidi za maisha yake: utumwa na gereza. Haisemwi katika ikulu. Hii inaharibu hesabu tunayoipenda, ile inayosema kwamba baraka ni uthibitisho wa uwepo wa Mungu na shida ni uthibitisho wa kutokuwepo kwake. Kama unaomba na hupati jibu, kama Biblia inaonekana kama karatasi tupu kwa miezi kadhaa, kumbuka kuwa mtu ambaye Mungu alimtumia kuokoa uzao wa Ibrahimu alitembea miaka kumi na tatu bila kusikia neno moja.
Pili, tafsiri ya maisha yako huja mwishoni, na mara nyingi kwa nyuma. Yusufu hakusimama kwenye kisima akisema "haya ni mapenzi ya Mungu." Alilia. Alisihi. Baadaye aliwaambia ndugu zake ukweli mchungu: "mliniuza huku." Hakupunguza uzito wa dhambi yao, hakusema haikuwa kitu. Alichofanya ni kushikilia mambo mawili kwa mikono miwili: dhambi ya mwanadamu ni halisi, na kusudi la Mungu ni kuu zaidi. "Nanyi kweli mlinikusudia mabaya, bali Mungu aliyakusudia kuwa mema" (Mwanzo 50:20). Hii si mafundisho ya kuponda maumivu, ni mafundisho ya kuyaweka mahali pao. Mungu hakuhitaji dhambi zao ili kufanya mema, lakini hakuruhusu dhambi zao kuharibu mema yake.
Tatu, msamaha wa kweli hufanywa na mtu aliye na nguvu. Ni rahisi kuwaza kwamba Yusufu alisamehe kwa sababu maisha yalimwendea vizuri. Lakini soma machozi yake. Mtu huyu analia mara saba katika masimulizi haya. Alikumbuka. Aliumia. Na tunapaswa kuwa wanyofu: majaribu aliyowapa ndugu zake, kikombe kilichofichwa katika mfuko wa Benyamini, tishio la kumfunga, yalikuwa magumu na yanaweza kuonekana kama ukatili wa kulipiza kisasi. Lakini mwelekeo wake wote ulikuwa toba yao, na alipoona Yuda akijitolea nafsi yake kwa ajili ya Benyamini, moyo wake ukapasuka. Msamaha wake haukuwa kupuuza kilichotokea; ulikuwa kubeba gharama yake mwenyewe na kuwaacha huru.
Kioo
Unajua ile hisia ya kuomba jambo moja kwa miaka mitatu na kupata ukimya? Ndoa ambayo inakauka polepole, kazi ambayo umeitumikia kwa uaminifu na mtu mwingine akapandishwa cheo, mwili unaokuumiza na madaktari hawapati jibu, mkopo unaokula kila kitu unachopata. Umeomba. Umefunga. Ukisema kweli, umeanza kuwaza kwamba Mungu amekuweka kwenye faili ya "baadaye."
Yusufu anakukabili kwa swali gumu: utaendelea kuwa mwaminifu mahali ambapo uaminifu wako haujaonekana wala kulipwa?
Kwa sababu hapo ndipo alipokuwa. Yusufu hakuwa mwaminifu katika ikulu na kupata baraka. Alikuwa mwaminifu katika nyumba ya Potifa na kupata gereza. Alikuwa mwaminifu kwa mnyweshaji na akasahauliwa miaka miwili. Na alichagua kufanya kazi vizuri gerezani, kutafsiri ndoto za watu wengine, kuwa mtumishi bora kabisa katika sehemu ambayo hakupaswa kuwa. Hilo linaniuma na linanifariji kwa wakati mmoja.
Kuna njia mbili za kutoka gizani. Ya kwanza ni kujiokoa mwenyewe: kufanya mchezo mchafu kama kila mtu anayefanya kazini, kuchukua kile ambacho mke wa Potifa anatoa kwa sababu unahisi unadaiwa faraja, kuacha kutoa sadaka kwa sababu hesabu haziendi. Ya pili ni njia ya Yusufu: kubaki safi mikononi ya Mungu ambaye hasemi, na kuamini kwamba anajua unapo. Njia ya kwanza ni fupi. Ya pili inakupeleka mahali ambapo huweza kupafikia kwa njia yoyote nyingine.
Na kama wewe ndiye ndugu katika hadithi hii, kama umemtupa mtu kwenye kisima na umeketi kula mkate juu ya machozi yake, ujue kwamba hadithi hii inaisha kwa maneno haya: "Msiogope; mimi nitawalisha ninyi na watoto wenu" (Mwanzo 50:21). Neema huingia hata katika historia zilizovunjika vibaya.
Imeelezwa kwa watoto
Hadithi ya Yusufu ni mojawapo ya hadithi bora kabisa za kuwaeleza watoto, kwa sababu ina picha wazi zinazokaa kichwani: kanzu nzuri, kisima chenye giza, gereza, ndoto za ng'ombe saba, na baba mzee anayelia kwa furaha. Lakini kuna hatari moja tunapaswa kuiepuka. Ni rahisi kuifanya hadithi hii kuwa somo la "kuwa mtoto mzuri na Mungu atakubariki." Hilo si ujumbe wa Mwanzo 37 hadi 50, na watoto wetu wanahitaji kitu chenye nguvu zaidi wanapokutana na maumivu yao ya kweli.
Kwa maneno rahisi, unaweza kusema hivi: Yusufu alifanyiwa mambo mabaya sana na watu waliopaswa kumpenda. Kwa muda mrefu ilionekana kama Mungu amemsahau. Lakini Mungu hakuwa amemsahau hata siku moja, na mwishowe Mungu alimtumia Yusufu kuokoa maisha ya watu wengi, hata maisha ya wale waliomtendea vibaya. Kwa hiyo tunajua kuwa Mungu anaweza kutufanyia mema hata kutoka kwenye siku zetu mbaya kabisa, kwa sababu ndivyo alivyofanya kwa Yesu pale msalabani.
Ni vyema kuwaambia watoto kwamba Yusufu alilia. Watoto wanahitaji kujua kwamba watu wa Mungu hulia, na kwamba kulia si dhambi.
Kwenye Faith.network tunatoa maelezo maalum ya hadithi hii kwa makundi mbalimbali ya umri: kwa watoto wadogo wa miaka mitatu hadi sita, tukitumia picha na maneno mafupi; kwa watoto wa shule wa miaka saba hadi kumi na miwili, tukiingia kwa undani kuhusu wivu, msamaha na uongozi wa Mungu; na kwa vijana wa miaka kumi na miwili na zaidi, tukishughulikia maswali magumu kuhusu haki, majaribu ya kimwili, na jinsi ya kuamini Mungu anaponyamaza. Chagua kile kinachomfaa mtoto wako, na msomee pamoja Biblia yenyewe.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Yusufu katika Biblia alikuwa nani hasa?
Yusufu alikuwa mwana wa kumi na moja wa Yakobo na mtoto wa kwanza wa Rakeli, aliyezaliwa katika nchi ya Harani na kukulia Kanaani. Habari yake inasimuliwa katika Mwanzo 37 hadi 50, sehemu kubwa kuliko sehemu iliyotolewa kwa Ibrahimu au Yakobo. Aliuzwa utumwani na ndugu zake akiwa na miaka kumi na saba, alifanya kazi kama mtumwa na mfungwa Misri, na akiwa na miaka thelathini alipandishwa na Farao kuwa mtawala wa pili wa nchi. Kupitia yeye familia ya Israeli iliokoka njaa kubwa na ikaingia Misri, mahali ambapo baadaye ilikua kuwa taifa.
Kwa nini ndugu wa Yusufu walimchukia kiasi hicho?
Sababu zilikuwa tatu, na zote zinaonyeshwa wazi katika Mwanzo 37. Kwanza, baba yao alikuwa akimpendelea Yusufu waziwazi, hata kumpa kanzu maalum, na upendeleo wa wazazi huzaa uchungu wa kudumu. Pili, Yusufu alikuwa amewapelekea baba habari mbaya kuwahusu. Tatu, aliwaambia ndoto zake ambazo zilionyesha wao wakimsujudia, na hakuzieleza kwa upole wowote. Mstari unasema kwa uwazi, "Yusufu akaota ndoto, akawaambia ndugu zake; wakazidi kumchukia" (Mwanzo 37:5). Chuki ilikuwa dhambi yao, lakini Yusufu hakuwa hana lawama kabisa katika mvutano huo.
Ndoto za Yusufu zilimaanisha nini?
Ndoto ya kwanza ilikuwa ya miganda ya ngano, ambapo mganda wa Yusufu ulisimama na miganda ya ndugu zake kumi na moja ikausujudia. Ya pili ilikuwa ya jua, mwezi na nyota kumi na moja vikimsujudia, ikimaanisha hata baba na mama. Ndoto hizi zilitimia halisi walipokwenda Misri kutafuta chakula na kusujudia mbele ya mtawala bila kumtambua. Lakini kusudi lao halikuwa kumtukuza Yusufu; lilikuwa kuokoa familia. Mungu alikuwa akitangaza mapema kwamba mwokozi wa Israeli atatoka mahali ambapo hawakutarajia, na atapokelewa kwa unyenyekevu badala ya wivu.
Yusufu alikaa muda gani utumwani na gerezani?
Biblia inatuambia alikuwa na miaka kumi na saba alipouzwa (Mwanzo 37:2) na miaka thelathini aliposimama mbele ya Farao (Mwanzo 41:46). Hiyo inatupa jumla ya miaka kumi na tatu ya utumwa na gereza, ikiwa ni pamoja na miaka miwili ya kusahauliwa na mnyweshaji baada ya kutafsiri ndoto yake. Katika kipindi kirefu hiki hatuna kumbukumbu ya Mungu kumsemesha Yusufu hata mara moja. Kinachosemwa mara kwa mara ni kwamba Bwana alikuwa pamaja naye, na hiyo ndiyo faraja pekee ambayo maandiko yanatoa kwa miaka hiyo.
Kwa nini Yusufu alikataa mke wa Potifa?
Jibu lake linatoa sababu ya kina kabisa: "Basi nifanyeje ubaya huu mkubwa nikamtende Mungu dhambi?" (Mwanzo 39:9). Alitaja pia kutokuwa mwaminifu kwa bwana wake aliyemwamini, lakini msingi wake wa mwisho ulikuwa Mungu, si Potifa. Hii ni ya kushangaza kwa sababu Yusufu alikuwa mtumwa katika nchi ya kigeni, mbali na familia na jamii yake, mahali ambapo hakuna mtu wa kumhukumu. Utakatifu wake haukutegemea macho ya watu wala baraka za papo hapo, kwa kuwa aliishia gerezani kwa sababu ya uamuzi huo. Ulitegemea imani kuwa Mungu ni halisi hata anaponyamaza.
Yusufu alikuwa mtu wa cheo gani Misri?
Alikuwa mtu wa pili kwa mamlaka baada ya Farao, msimamizi wa nchi yote na wa mpango wa kuhifadhi chakula kwa miaka saba ya njaa. Farao alisema, "Tazama, nimekuweka uwe juu ya nchi yote ya Misri" (Mwanzo 41:41), akampa pete yake, mavazi ya kitani safi na mkufu wa dhahabu, akamwita jina la Kimisri na akampa mke, Asenathi, binti wa kuhani wa Oni. Wasomi wanajadili nafasi hiyo ilikuwa ya "vizier" au msimamizi mkuu wa hazina, lakini maandiko yanaeleza wazi kwamba mamlaka yake yalikuwa juu ya kila kitu isipokuwa kiti cha Farao mwenyewe.
Yusufu aliwasamehe kweli ndugu zake?
Ndiyo, lakini msamaha wake haukuwa wa haraka wala wa juujuu. Aliwapima kwa muda, akawaficha utambulisho wake, akaweka kikombe katika mfuko wa Benyamini, na akaangalia kama wamebadilika. Alipomwona Yuda akijitolea kuwa mtumwa mahali pa Benyamini, akashindwa kujizuia. Aliwaambia ukweli bila kuupunguza, "mliniuza huku," lakini kisha akaongeza, "Mungu alinipeleka mbele yenu kuhifadhi maisha ya watu" (Mwanzo 45:5). Baada ya kifo cha Yakobo aliwahakikishia tena kwamba hatalipiza kisasi na akaahidi kuwatunza wao na watoto wao.
Mwanzo 50:20 inamaanisha kuwa Mungu hutumia dhambi zetu?
Mstari unasema, "Nanyi kweli mlinikusudia mabaya, bali Mungu aliyakusudia kuwa mema, ili itokee kuokoa taifa kubwa, kama ilivyo leo." Yusufu hasemi kwamba tendo lao lilikuwa jema, wala kwamba Mungu alilihitaji. Anaonyesha makusudi mawili tofauti yanayotokea katika kitendo kimoja: wao walikusudia uovu na wanaubeba, na Mungu alikusudia wokovu bila kushiriki katika uovu wao. Hii ni faraja kubwa kwa mtu aliyeumizwa, lakini haiwezi kutumiwa kuhalalisha dhambi. Paulo anasema jambo hilo hilo katika Warumi 8:28.
Kuna uhusiano gani kati ya Yusufu na Yesu?
Kuna mifano mingi ya kushangaza, hata kama Yusufu haitwi mfano wa Kristo kwa maneno hayo katika Agano Jipya. Wote wawili walichukiwa na ndugu zao, waliuzwa kwa vipande vya fedha, walishtakiwa kwa uongo, walihesabiwa kama wafu, na wakainuliwa kutoka mahali pa aibu hadi mahali pa mamlaka ili kuokoa maisha ya wengi, wakiwemo wale waliowatenda vibaya. Stefano anaunganisha hadithi hizi katika Matendo 7:9 anaposema, "Na wale mababu wakamhusudu Yusufu, wakamuuza aende Misri; naye Mungu alikuwa pamoja naye," akiitumia kama kioo cha kukataliwa kwa Yesu.
Kwa nini Zaburi 105:17 inasema Mungu alimtuma Yusufu?
Zaburi inasema, "Alimtuma mtu mbele yao, Yusufu, aliuzwa kuwa mtumwa," na hii inatoa mtazamo wa kimbingu wa jambo lililoonekana kama uhalifu wa familia. Ndugu wanauza; Mungu anatuma. Zaburi haiondoi hatia ya ndugu, lakini inaonyesha kwamba tukio hilo lilikuwa ndani ya mpango wa Mungu wa kuhifadhi uzao wa Ibrahimu wakati wa njaa. Ni sentensi inayoonyesha jinsi Biblia inavyoshikilia mambo mawili pamoja: uwajibikaji kamili wa mwanadamu na uongozi kamili wa Mungu, bila kupunguza upande wowote.
Yusufu alifanya kosa lolote katika maisha yake?
Biblia haitaji dhambi kubwa ya Yusufu, na hii ni nadra sana kwa wahusika wa Mwanzo. Lakini haimfanyi mkamilifu. Akiwa kijana aliongea ndoto zake bila hekima na kuchochea wivu, na majaribu aliyowapa ndugu zake yalikuwa magumu kwa kiwango kinachotia shaka. Wasomi wengi pia wanauliza maswali kuhusu Mwanzo 47, ambapo katika njaa Yusufu alikusanya fedha, mifugo na ardhi ya Wamisri kwa Farao, hali iliyowaweka katika utegemezi mkubwa. Yusufu ni mtumishi mwaminifu wa Mungu, si mfano kamili; huyo ni Kristo pekee.
Kwa nini Yusufu aliomba mifupa yake ichukuliwe kutoka Misri?
Kwa sababu hakuamini kwamba Misri ni mwisho wa hadithi. Aliwaambia ndugu zake, "Mungu ataja kuwajilia hakika, akawatoe katika nchi hii" (Mwanzo 50:24), na akawaagiza kuchukua mifupa yake. Waebrania 11:22 inaita hii imani yake kuu, na ni ya kushangaza kwa kuwa Yusufu alikuwa mtu wa heshima ya juu Misri, mwenye kila sababu ya kupenda nchi hiyo. Sanduku lake lilisafiri nao katika Kutoka na likazikwa Shekemu (Yoshua 24:32), ushuhuda wa kimwili kwa vizazi vinne kwamba Mungu hakusahau ahadi zake.
Kwa kuhitimisha
Kile kinachoifanya hadithi ya Yusufu kuwa ya thamani si mafanikio yake katika ikulu, ni miaka kumi na tatu iliyotangulia. Katika miaka hiyo Mungu alikuwa akifanya kazi bila kutoa maelezo, akiwa karibu bila kusema neno, akijenga kitu ambacho Yusufu hakuweza kukiona hadi alipoketi mbele ya ndugu zake wenye hofu na akatamka: "Mungu aliyakusudia kuwa mema."
Ikiwa unaishi katika kipindi kama hicho, mwongozo huu haukuahidi kwamba giza lako litakuwa fupi. Yusufu hakupewa ahadi hiyo. Aliahidiwa jambo bora zaidi, uwepo wa Mungu ambaye hakumwacha kisimani, hakumwacha gerezani, na hatimaye akambeba hadi mahali ambapo maisha ya maelfu yakaokolewa kwa sababu yeye alikuwa amevumilia.
Endelea kusoma. Chukua Mwanzo 37 hadi 50 na usome moja kwa moja, sura kwa sura, kwa siku kumi na nne. Ongeza Zaburi 105 na hotuba ya Stefano katika Matendo 7. Kisha rudi kwa Yesu, ndugu yule wa kweli aliyeteswa akijua kila kitu, ambaye alishuka katika kisima chetu ili tusibaki humo. Hicho ndicho hadithi ya Yusufu ilikuwa ikituonyesha tangu mwanzo.
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Kenya
Indonesia
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
